دستاوردهای PYD و چالش‌های مذاکرات کوردی-کوردی در گفتگو با آقای صالح مسلم

صالح مسلم، رئیس مشترک سابق حزب اتحاد دموکراتیک  (PYD)، در گفت‌وگویی با قندیل‌پرس به تشریح دستاوردهای این حزب در سازماندهی مردم و ارتقای آگاهی اجتماعی در غرب کوردستان پرداخت. وی تأکید کرد که PYD به‌عنوان یک حزب جمعی، مسئولیت‌های خود را به‌طور مشترک بر عهده دارد و همواره پیشگام تحولات در منطقه بوده است. مسلم همچنین از نقش PYD در روند خودمدیریتی شمال و شرق سوریه و چالش‌های موجود در گفت‌وگو با شورای ملی کوردهای سوریه  (ENKS)  سخن گفت. وی با اشاره به وابستگی ENKS به نیروهای خارجی، بیان کرد که برای اتحاد کوردها نیاز به رویکردی مبتنی بر همکاری و همبستگی وجود دارد. در ادامه، مسلم به اهمیت گفت‌وگو با دولت مرکزی سوریه اشاره کرد و بر لزوم تغییرات ساختاری و دموکراتیک در این راستا تأکید نمود.

قندیل‌پرس: جنابعالی به عنوان رئیس مشترک سابق حزب اتحاد دموکراتیک (PYD)، خواهشمندیم دستاوردهایی که در طول دوره مسئولیت خود در حزب کسب کرده‌اید را برای ما و مخاطبان گرامی تشریح فرمایید.

صالح مسلم: ما رؤسای مشترک PYD بودیم و اکنون نیز عضو مجلس و شورای رهبری PYD هستیم، با این حال، در یک حزب سیاسی، به‌ویژه حزبی مانند  PYD، از همان ابتدا مسئله فردگرایی مطرح نیست؛ شما نمی‌توانید بگویید فلان فرد رئیس است. این موضوع کاملاً یک کار جمعی است و تمام کارهایی که حزب انجام داده برای همه ما بوده است. این حزب متعلق به فرد خاصی نیست که او رئیس باشد، بلکه حزب باید به صورت جمعی مدیریت شود.

حزب کارهایی انجام داده است و به همین دلیل است که از رؤسای مشترک PYD گرفته تا یک فعال ساده، باید این مواردی که من اکنون می‌گویم را تکرار کنند. از روزی که حزب ما تشکیل شد، فرصت‌های سیاسی وجود داشت و نیاز به یک حزب در غرب کوردستان احساس می‌شد. پتانسیل‌های مردمی وجود داشت و ما می‌خواستیم این پتانسیل‌ها را سازماندهی کنیم و در نتیجه PYD به وجود آمد.
PYD از روز تأسیس تاکنون چه کاری انجام داده است؟ سازماندهی مردم، آگاه‌سازی مردم، تغییر ذهنیت مردم، ایجاد درک، باور و وطن‌دوستی در مردم، همه با هدف آزادی و حقوق دموکراتیک. کارهای PYD بر اساس این اصول انجام شده است.

ما تخمین می‌زنیم که بسیاری از کارهایی که PYD انجام داد، نه تنها از سوی یک فرد، بلکه به‌طور کلی توسط حزب انجام شده است. اولین تجربه ما در قیام قامیشلو بود، در آن زمان PYD به‌خاطر جرم متهم شد یا به‌عبارتی دیگر، این مسئله به‌طور کلی به گردن PYD افتاد. PYD  در آن فرآیند حضور داشت و حتی شهدای خود را نیز تقدیم کرد.

در سال 2004، هم شهدا دادیم و هم دستگیر شدیم و هزاران عضو و هوادار PYD زندانی شدند، اما ما به راه خود ادامه دادیم. تا اینکه در سال 2011 انقلاب سوریه آغاز شد و PYD پیشگام این تحولات بود. همه اتفاقاتی که تاکنون افتاده، با پیشگامی PYD  بوده است.

حزب PYD  در زمان‌های حساس پیشگام خلق خود بوده است، از قیام قامیشلو تا اعلام انقلاب روژاوا در 19 ژوئیه 2012. PYD همیشه پیشگام بوده است و همه سازمان‌های ما و اعضای آن‌ها نیز همین باورها را دارند.
به طور کلی، PYD  نوآوری‌هایی مانند سیستم ریاست مشترکی و حقوق زنان را ایجاد کرده است. PYD  در سال 2005 اتحادیه ستار را تشکیل داد که به یک سازمان زنان تبدیل شد و اکنون نیز کنگرا ستار شکل گرفته است. همه این‌ها نتیجه تلاش‌های PYD است.

PYD  در سازماندهی جامعه، زنان و جوانان نقش پیشگامی ایفا کرده است و همچنان این نقش را ایفا می‌کند. این یک تلاش فردی یا یک ریاست مشترک نیست، بلکه یک فرایند است که از تأسیس PYD تا امروز ادامه دارد.

قندیل‌پرس: بسیاری از ناظران تحولات در شمال و شرق سوریه معتقدند که حزب اتحاد دموکراتیک قدرتمندترین حزبی است که در اداره خودگردان دموکراتیک شمال و شرق سوریه فعالیت می‌کند. نقش حزب شما در صحنه سیاسی شمال و شرق سوریه چیست؟

صالح مسلم: همانطور که بیان کردیم، PYD برای مردم روژاوا پیشگامی کرد و مردم را سازماندهی کرد. آنچه اکنون در روژاوا ساخته شده، تا به انقلاب روژاوا در 19 جولای 2012، پیشگام کل شمال و شرق سوریه بوده است، یعنی خودمدیریتی ایجاد شده است. منظور این است که TEV-DEM یا سازمان‌های ایجاد شده، در کل بر اساس باورهای PYD بوده‌اند.

اعضای PYD در این فعالیت‌ها مشارکت داشتند و ما در حزب کمک‌کننده بودیم. برای ما، PYD  مثل مادری است که از فرزندان خود مراقبت می‌کند. این انقلاب مانند فرزندی است که مادرش، PYD، از آن حمایت کرده و تا امروز از آن مراقبت کرده است

ما  همواره به‌عنوان حزب اصلی در شمال و شرق سوریه عمل کرده و دارای پروژه‌ها و طرح‌ها بوده است. به همین دلیل ما این پروژه‌ها را بخشی از افکار خود می‌دانیم. اما این پروژه تنها برای حزب نیست، بلکه خانه‌ی تمام مردم است. آنچه در اختیار PYD است، متعلق به همه است و ما از آن استفاده می‌کنیم.

ما حزبی نیستیم که به دنبال تسلط یا مالکیت باشد. بله، ما در پیشبرد امور پیشگام هستیم، اما مالکیت نیز متعلق به مردم است. مثل وقتی که کسی خانه‌ای می‌سازد و آنهایی که وارد آن می‌شوند تصمیمات خود را می‌گیرند و می‌خواهند خودشان مدیر آن باشند. PYD  یکی از آن‌هاست.

الان نمی‌دانم چند حزب دیگر وجود دارند، اما PYD بزرگ‌ترین است و مالک پروژه‌هاست. اما نهادها و سازمان‌هایی که ایجاد شده‌اند، فقط متعلق به یک حزب نیستند. هر کسی در آن شرکت دارد و PYD نیز همچنان به نقش خود ادامه می‌دهد. مطمئناً موضوعاتی که از نظر سیاسی دنبال می‌شوند نیز از آن ما است.

پیش از تشکیل کامل PYD، ما درباره مفهوم ‘خط سوم’ صحبت کردیم. این ایده از آنِ ما بود. ما آن را ترویج کردیم و اکنون دلیل روشنی است که نشان می‌دهد این یک موضوع واقعی و یا استراتژیک بوده است و تا به امروز نیز به آن پایبند هستیم. می‌خواهد تحت خودمدیریتی یا تحت ساختارهای خودمان، یعنی ساختارهای دفاعی ، قرار بگیرد.

در سال ۲۰۰۴، جوانان ما واحدهای دفاعی مخفی خود را تشکیل دادند که پس از انقلاب روژاوا تبدیل به YPG شدند. آن افراد، تا به امروز در چارچوب نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) عمل می‌کنند. PYD  از ابتدا بر اساس حفاظت از حقوق مردم حرکت کرد. به همین دلیل، PYD  همچنان نیرویی بزرگ در سیاست‌های کردی است. سیاست‌های PYD همچنان در میان مردم رواج دارد. به همین دلیل ما می‌گوییم PYD یک حزب سیاسی، با پروژه‌ها، ایده‌ها و استراتژی‌های خاص خود است.

هر سال خود را نوسازی می‌کند. مانند هفته‌ی گذشته که ما دهمین کنگره خود را برگزار کردیم. هر کنگره نمونه‌ای برای خود است و هم از نظر سازمانی و هم از نظر برنامه‌های سیاسی به کار خود ادامه می‌دهیم. این تغییرات نیز بر اساس شرایط زمانی اتفاق می‌افتد و تا امروز حزب ما پیشرو است.

قندیل‌پرس: آقای مظلوم عبدی اخیراً از امکان آغاز گفت‌وگوی کردی-کردی خبر داده است. آیا این گفت‌وگوها آغاز شده است؟ و پیش‌بینی شما از روند این گفت‌وگوها چیست؟

صالح مسلم: رفیق ما مظلوم عبدی به همراه طرف آمریکایی می‌خواستند کمک کنند که اتحاد کوردها شکل بگیرد. از همان ابتدا، یعنی حدود دو سال پیش، تلاش‌هایی در این زمینه انجام می‌شد و آن‌ها می‌خواستند که روابط نزدیک‌تری ایجاد شود. همچنین ما به‌عنوان PYNK (حزب اتحاد ملی کوردها) که متشکل از احزاب ملی‌گرای کورد هستیم، آماده گفت‌وگو با خودمدیریتی و ENKS  (شورای ملی کوردهای سوریه) بودیم.

اما کسانی که مانع ایجاد می‌کنند یا نمی‌خواهند این وحدت شکل بگیرد، اعضای ENKS هستند. ENKS نیز به دلیل حمایت‌هایی که از خارج دریافت می‌کند، به خارج وابسته شده است. به جای اینکه به مردم تکیه کند، به خارج تکیه کرده و به همین دلیل مشکلاتی وجود دارد. تاکنون مشخص نیست که آنها چه می‌خواهند، یعنی گاهی می‌گویند می‌خواهیم نیروهای نظامی جداگانه داشته باشیم، گاهی هم می‌گویند می‌خواهیم 55 درصد سهم داشته باشیم.

این ۵۵ درصد هم متعلق به هیچ‌کس نیست که بتواند آن را تقسیم کند. موضوع نظامی نیز چیزی نیست که یک نفر بتواند به تنهایی در مورد آن تصمیم بگیرد. نمی‌تواند در داخل یک کشور نیروهای نظامی جداگانه وجود داشته باشد، زیرا می‌بینیم کشورهایی که نیروهای نظامی زیادی دارند، دچار جنگ داخلی می‌شوند.

برای ما هم وضعیت در جنوب (اقلیم کردستان) اهمیت زیادی دارد. درباره این مسائل، نباید حرف‌های غیرمنطقی بزنیم. مانند گذشته، ما آماده‌ایم که در امور رهبری و دفاع با یکدیگر همکاری کنیم و خودمدیریتی را تقویت کنیم.
اکنون، در این مقطع زمانی، بار دیگر از طرف رفیق مظلوم و طرف آمریکایی دعوت به گفت‌وگو شده است. اما تاکنون ENKS آماده گفت‌وگو نیست. در شرایط فعلی، ما به‌عنوان PYNK آماده‌ایم. اکنون هم آمادگی داریم، ولی همه‌چیز بستگی به خواسته‌ها و شرایط آن‌ها دارد. ما همچنان منتظر هستیم، و دستمان برای همکاری و وحدت دراز است.

قندیل‌پرس: از زمان تاسیس خودمدیریتی دموکراتیک شمال و شرق سوریه، این اداره خواستار حل مسئله سوریه به شیوه دموکراتیک و گفت‌وگو با دولت مرکزی شده است. مایلیم بدانیم که وضعیت گفت‌وگوهای بین اداره خودگردان و دولت مرکزی سوریه چگونه است؟ و آینده این گفت‌وگوها را چگونه می‌بینید؟
صالح مسلم: از زمانی که PYD شکل گرفت، ما حزب کردهای سوریه شدیم. با این وجود، نام حزب دموکراتیک ما دیگر تنها کوردی و کوردستانی نیست، زیرا ما درهای خود را به روی گروه‌های دیگر نیز باز کرده‌ایم. اکنون تعداد زیادی از عرب‌ها و افراد دیگر نیز به حزب پیوسته‌اند، و حزب ما اکنون یک حزب متعلق به شمال و شرق سوریه است.

به همین دلیل است که می‌گوییم حزب ما یک حزب سوری است و به دنبال راه‌حلی برای پروژه‌های سوریه هستیم. در این مرحله، باید گفتگوهای ملی در سوریه برقرار شود. ما خواهان دیالوگ با رژیم و یا هر گروه دیگری هستیم که در این گفتگوها مشارکت کند. ما نیز دست دوستی دراز کرده‌ایم.

با این حال، مشکلات از طرف دیگر هم وجود دارد. رژیم هنوز هم مواضع خود را تغییر نداده است و برخی از رهبران آن، که با ترکیه هم‌پیمان شده‌اند، حضور کوردها را نمی‌پذیرند. وقتی که این حضور را قبول نکنند، چطور می‌توانند مشکلات ما را حل کنند؟

به همین دلیل، تا کنون هیچ پیشرفتی حاصل نشده است و اکنون ما به دنبال راه‌حل برای این مشکل هستیم. تنها PYD نیست که در این فرآیند مشارکت دارد. ما بخشی از مدیریت خودگردان هستیم که در حال مذاکره با رژیم است. اکنون مدیریت خودگردان به تنهایی در این مذاکرات حضور دارد.

همانطور که می‌دانید تلاش‌هایی با میانجی‌گری روسیه و سفر به پایگاه حمیمیم انجام شد، اما تا کنون هیچ نتیجه‌ای حاصل نشده است. به نظر می‌رسد که رژیم تغییر نخواهد کرد. هیچ راه دیگری وجود ندارد. سوریه نمی‌تواند به وضعیت پیش از ۲۰۱۱ بازگردد.

وقایع قبل از ۲۰۱۱ نشان می‌دهد که تخریب سوریه با خود فاجعه‌های بسیاری به همراه داشته است: صدها هزار کشته و میلیون‌ها آواره. تخریب کشور هنوز ادامه دارد و سیستم قبل از ۲۰۱۱ همچنان پابرجاست.

رژیم امیدوار است که به دوران قبل از ۲۰۱۱ بازگردد، اما هیچ‌کس، در هر موقعیتی که باشد، چنین چیزی را قبول نخواهد کرد. مردم، چه بخواهند چه نخواهند، این وضعیت را نمی‌پذیرند. مدیریت خودگردان هم این وضعیت را قبول نخواهد کرد. تغییر باید صورت گیرد و رژیم هم باید آن را بپذیرد.

تنها یک راه وجود دارد و آن هم گفتگو و ایجاد تغییرات است. این تغییرات باید شامل آزادی، احترام به مردم و نهادهای سوریه باشد. تنها این مسیر وجود دارد و هیچ راه دیگری نیست. ما یک پروژه داریم که بهتر از هر پروژه دیگری است.

گروه‌های اسلامی همچنان به دنبال بازگشت به خلافت هستند، اما این غیرممکن است. رژیم هم می‌خواهد به قبل از ۲۰۱۱ بازگردد، اما این هم غیرممکن است. ما باید یک سوریه جدید بسازیم. در این سوریه جدید، همه باید مشارکت داشته باشند و نمی‌توان کسی را کنار گذاشت.

چه با افکار خود و چه با ایمان خود، همه باید در این فرآیند مشارکت کنند. ما آماده‌ایم برای این همبستگی. از طرف دیگر، کسانی که باور داشتند این تغییر امکان‌پذیر نیست، حالا آماده گفتگوی مشترک هستند. زمانی که این همبستگی ایجاد شود، مشکلات هم حل خواهد شد. هیچ راه دیگری وجود ندارد.

قندیل‌پرس: همانطور که می‌دانید، منطقه به سمت یک بحران منطقه‌ای پیش می‌رود. به عنوان یک سیاستمدار کورد، توصیه شما به سیاستمداران و احزاب کورد در چهار بخش کردستان در مورد موضع و سیاستی که باید اتخاذ کنند، چیست؟

صالح مسلم: سیاستمداران و نیروهای کوردی باید بدانند که سیستم‌هایی که ایجاد شده‌اند، روابط با دولت‌ها را شکل داده‌اند. پس از جنگ جهانی اول، امپراتوری‌ها فروپاشیدند و دولت‌-ملت‌ها به وجود آمدند. این دولت-ملت‌ها نیز با هم توافق نکردند و جنگ جهانی دوم رخ داد.

در پایان جنگ جهانی دوم، مسائل مربوط به سوسیالیسم و همچنین کاپیتالیسم به وجود آمدند. به عبارت دیگر، دو بلوک شکل گرفتند که هر یک تا اندازه‌ای به بن‌بست رسید. در دهه ۱۹۹۰ و پس از آن، دنیایی تا حدی دو قطبی شکل گرفت. اکنون آنچه که امروز در خاورمیانه می‌بینیم، ممکن است جنگ جهانی سوم باشد.

همه می‌گویند شاید مانند جنگ جهانی اول و دوم نباشد، زیرا دولت‌ها به طور کلی متمدن‌تر شده‌اند. همچنین سطحی از وابستگی بین دولت‌ها وجود دارد. یعنی اگر بخواهند همه دنیا را درگیر کنند، به همین راحتی نمی‌توانند. بنابراین این جنگ اروپایی نخواهد بود. اما جنگی که در جریان است، جنگ جهانی سوم است، به ویژه در خاورمیانه.

در جنگ جهانی اول، سیستم‌ها تغییر کردند و چیزهای جدیدی به وجود آمدند. در جنگ جهانی دوم نیز سیستم‌ها دوباره تغییر کردند و یک نظم جدید جهانی شکل گرفت. جنگ جهانی سوم نیز باید پس از آن به یک سیستم جدید منجر شود. اکنون این سیستم‌های جدید در خاورمیانه کار ماست.
باید خاورمیانه بزرگ یا خاورمیانه دموکراتیک ایجاد شود. مرزها باید تغییر کند، دولت‌ها باید تغییر کنند. برخی باید بیایند و برخی باید بروند، اما مهم این است که دموکراسی پیروز شود و ما باید برای آن آماده باشیم.
در این دوران که در حال گذر از آن هستیم، باید آماده باشیم. کدام نیروی سازماندهی شده و قدرتمند است؟ کدام نیروی دفاع از خود را قوی‌تر می‌کند و از خود دفاع می‌کند؟ اینها روی زمین اثر خواهند گذاشت. ما کوردها نیز می‌خواهیم که حقوق خود را به دست آوریم.

باید دموکراسی بسازیم و پیشگام آن باشیم. در این زمان باید وحدتی داشته باشیم و همه با هم باشیم. ما باید نیرویی باشیم تا بتوانیم در این سیستم جدید جایگاه خود را بگیریم، نه اینکه مطرود شویم. نمی‌توانیم اجازه دهیم هر کسی از ما سوءاستفاده کند. هر یک از ما باید به سهم خود کار کنیم و با یکدیگر همکاری کنیم.

همانطور که پس از جنگ‌های جهانی اول و دوم کنار گذاشته شدیم، از سومی نیز کنار گذاشته خواهیم شد. امیدوارم که همه نیروهای ما، احزاب ما و شخصیت‌های کورد ما، باهوش باشند.

بودن و نبودن برای ما اهمیت دارد، شاید سیستم‌هایی که در گذشته شکل گرفتند نتوانستند ما را نابود کنند. ما تا به امروز ایستاده‌ایم. اما در این جنگ کنونی و با پیشرفت‌های تکنولوژیکی، اگر به هم نزدیک نشویم و برای خود کاری نکنیم، مطمئنا نابود خواهیم شد.

ما باید از فرصت‌هایی که در اختیار داریم برای مردم کورد استفاده کنیم. ما باید با هم متحد شویم و یکپارچگی خود را حفظ کنیم تا بتوانیم جایگاه خود را در تاریخ و بر سرزمین خود شکل دهیم. همچنین بتوانیم با عزت زندگی کنیم. این چیزی است که از ما خواسته می‌شود و این توصیه‌ای است که می‌توانم بکنم.