قندیل پرس
منبع: رویترز/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
قامشلو، سوریه، ۲ سپتامبر (رویترز) – مبارزان زن کورد که به نمادهای جهانی مبارزه علیه داعش تبدیل شدند، در حال مذاکره با مقامات جدید سوریه هستند تا پس از تغییرات اساسی دولت که آینده آنها را در هالهای از ابهام قرار داده است، نقش رزمی خود را حفظ کنند.
یگانهای مدافع زنان که با نام YPJ شناخته میشوند، در طول جنگ داخلی سوریه در کنار نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) تحت حمایت ایالات متحده جنگیدند و به بیرون راندن داعش از بخشهای وسیعی از شمال و شرق این کشور کمک کردند.
این گروه به یکی از شناختهشدهترین نیروهای جنگی در این درگیری تبدیل شد و توجه بینالمللی را به دلیل صفوف تماماً زنانه خود در نبردها علیه شبهنظامیان داعش به خود جلب کرد.
با این حال، از زمان سقوط رئیسجمهور پیشین بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ و ظهور دولت جدیدی به رهبری شورشیان اسلامگرا، آینده این نیرو در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
مقامات جدید به دنبال ادغام گروههای مسلحِ پیشتر خودمختار در نهادهای دولتی بودهاند.
هفته گذشته، نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) رسماً منحل شد، در حالی که فرمانده آن «مظلوم عبدی» به عنوان مشاور رئیسجمهور «احمد الشرع» منصوب شد و سایر اعضای SDF به وزارت دفاع پیوستند.
اما هیچ زنی در وزارت دفاع جدید سوریه حضور ندارد، و «نوروز احمد»، فرمانده YPJ گفت که هفته گذشته در دیدارهایی با الشرع در دمشق به او گفته شده است که مبارزانش جایی در ارتش ندارند.
او در یک پایگاه نظامی در شهر قامشلو در شمال شرقی سوریه به رویترز گفت: «هدف ما پیوستن به ارتش بود، زیرا نیروهای ما تجربه و تخصص لازم را دارند که به آنها امکان میدهد از خود به صورت سازمانیافته در قالب یک تیپ یا گردان مستقل محافظت کنند.»
«شرط اصلی ما این بود که این نیرو باید سازمانیافته باشد، نباید به هر مکانی اعزام شود و نباید در قالب گروههای کوچک باشد. آنها این پیشنهاد را رد کردند.»
یگانهای مدافع زنان (YPJ) اکنون در حال مذاکره با وزارت کشور سوریه هستند، زیرا به دنبال مسیر جایگزینی برای حفظ یک نیروی جنگی سازمانیافته میباشند.
این گفتگوها در حالی انجام میشود که دولت جدید، نهادهای امنیتی سوریه را پس از پایان جنگی که بیش از یک دهه به طول انجامید، بازسازی میکند.
وزارت کشور از قبل دارای پرسنل زن در قالب پلیس گردشگری است. به گفته منابع مطلع از این مذاکرات، اوایل سال جاری مقامات مرکزی سوریه پیشنهاد کردند که مبارزان YPJ به این واحد بپیوندند.
این منابع گفتند که این پیشنهاد توسط YPJ رد شد. با این حال، یک سخنگوی YPJ هرگونه ارائه چنین پیشنهادی را تکذیب کرد.
نوروز احمد به رویترز گفت که YPJ در عوض پیشنهاد پیوستن به نیروهای عملیات ویژه وزارت کشور را داده است؛ نیرویی که بازتاب بهتری از توانمندیهای یگانهای اوست و میتواند به افزایش حضور زنان در نیروهایی که در غیر این صورت تحت سلطه مردان هستند، کمک کند.
او گفت: «هنگامی که با وزارت کشور گفتگو کردیم، به آنها گفتیم که نیروهای ما متشکل از بیش از ۱۵۰۰ مبارز هستند و پرسیدیم که آیا همه این نیروها ادغام خواهند شد یا خیر.» احمد انتظار دارد که «در روزهای آینده» پاسخی دریافت کند.
وزارتخانههای دفاع و کشور سوریه بلافاصله به سؤالات رویترز در مورد این مذاکرات پاسخ ندادند.
«نورالدین البابا»، سخنگوی وزارت کشور روز جمعه در بیانیهای به رسانه کوردی روداو (Rudaw) گفت که از حضور مبارزان YPJ در صفوف این وزارتخانه استقبال خواهد شد، اما هیچ جزئیاتی درباره نقش احتمالی آنها ارائه نکرد. البابا گفت که یگانها در سراسر سوریه مستقر خواهند شد و به یک منطقه جغرافیایی محدود نخواهند بود.
این گفتگوها در پسزمینه بیاعتمادی ادامهدار کوردها نسبت به حاکمان جدید سوریه صورت میگیرد.
بسیاری از کوردها با اشاره به خشونتهای گسترده نیروهای وابسته به دولت علیه اقلیتها در سال ۲۰۲۵ و نقش پیشین الشرع به عنوان رئیس شاخه القاعده در سوریه (پیش از قطع روابطش با این گروه شبهنظامی)، همچنان نسبت به مقامات جدید سوریه محتاط و نگران هستند.
مسئله آینده YPJ برای بسیاری از زنان کورد اهمیت گستردهتری دارد، چرا که آنها این نیرو را نمادی از دستاوردهای سیاسی و اجتماعی میدانند که با سختی فراوان در طول درگیریها به دست آمده است.
«گوکسو چیاگر»، مبارز ۲۰ ساله YPJ گفت: «آنها همیشه زنان را ضعیف میبینند. ما به عنوان زن، قدرت خود را از مردان نمیگیریم، و از دولت فعلی نیز قدرت نمیگیریم.»
«البته که ما میخواهیم شرایط ویژهای داشته باشیم و بر این موضوع پافشاری میکنیم.»
«پنابر باران»، فرمانده ۳۱ ساله یگانی در YPJ گفت که قانون اساسی سوریه باید به صراحت نقشی را برای این نیرو تضمین کند.
او گفت: «تا امروز، ما هرگز منتظر نماندهایم تا کسی از ما دفاع کند. ما به عنوان زن، از خودمان دفاع کردیم.»
