قندیل پرس
منبع: فرانس۲٤/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
پس از آنکه پارلمان در ماه جاری قانونی را برای ادغام مجدد جنگجویان کورد در زندگی غیرنظامی تصویب کرد، مقامات ترکیه اکنون انتشار فهرستهایی از «شهدای» راه پکک را آغاز کردهاند.
کوناک ۳۱ ساله، در حالی که چهرهاش غرق در اندوه بود، با چشمان گریان گفت: «او (محمود) در سال ۲۰۲۰ جان باخت. ما تازه اکنون متوجه این موضوع شدهایم. ما فقط یک بار در سال ۲۰۱۷ با او صحبت کردیم. فکر میکردیم زنده است.»
«افراد بسیار دیگری نیز مانند او هستند. آنها کشته شدند تا ما بتوانیم آزادانه زندگی کنیم. آنها خود را فدای ما کردند.»
مانند بسیاری از خانوادههای کورد، کوناک نیز نمیداند بقایای جسد برادرش کجاست.
در غیاب مراسم خاکسپاری، مکانهایی برای یادبود در چندین منطقه از استانبول و در جنوب شرقی کشور که محل سکونت جمعیت بزرگی از کوردهاست، برپا شده است.
در یکی از این مکانها، واقع در یک مجتمع آپارتمانی معمولی در منطقه کوچوکچکمجه استانبول، واسیله اوسکاس با پارچهای سفید بر سر، در سوگ دخترش نشسته بود؛ دختری که او نیز در سال ۲۰۱۴ برای پیوستن به پکک رفته بود.
او گفت: «ما هنوز امید داشتیم که او به خانه برگردد، زنده یا مرده. ما منتظر نشانهای بودیم، نمیدانستیم او کجاست.»
«میخواستیم بدانیم زندگیاش چگونه است و چه حالی دارد، اما هیچ چیز نفهمیدیم و هیچ چیز نمیدانستیم.»
این مکانهای یادبود به خانوادهها و بستگان اجازه میدهد تا با وجود نداشتن قبر، دور هم جمع شوند و ادای احترام کنند.
انجمنهایی مانند سازمان غیردولتی «مبیا در» (Mebya Der) به ایجاد این فضاها کمک کردهاند.
روز شنبه در کوچوکچکمجه، الهامی کورت، معاون انجمن «مبیا در»، گفت که آنها در حال «ادای احترام به هشت شهید» هستند.
او گفت: «این خبرها اخیراً به دست ما رسیده است. تا پیش از این، خانوادهها منتظر بودند و به امید چنگ میزدند. با این روند صلح، مردم میخواهند فرزندانشان را پیدا کنند، حتی اگر فقط سنگ قبری از آنها باقی مانده باشد.»
«این واقعیت که صلح در کانون این روند (که توسط مقامات ترکیه در اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شد) قرار دارد و مردم دور یک میز مینشینند، به این مبارزه معنا میبخشد.»
در میان سخنرانیها، عکسهایی از جنگجویان جانباخته و ویدیوهایی نشان داده میشود که در آنها رو به دوربین توضیح میدهند چرا به پکک پیوستهاند.
شعارهایی به زبان کوردی و نمادهای صلح نیز همراه با این تصاویر به چشم میخورد.
لطیف کول از سال ۱۹۹۴ میدانست که برادر کوچکترش کشته شده است. او در آغاز جنگ چریکی علیه دولت ترکیه در اوایل دهه ۱۹۹۰ رفته بود.
اما او تازه اکنون تأیید این موضوع را دریافت کرده است.
او گفت: «به لطف آنهاست که ما امروز میتوانیم کوردی صحبت کنیم. قبلاً حتی نمیتوانستیم به نوارهای موسیقی گوش دهیم.»
«مادرمان حتی عکس او را پنهان کرده و زیر خاک دفن کرده بود. ما هرگز آن را پیدا نکردیم.»
منال افزود: «صلح فرا خواهد رسید، این قطعی است. امیدوارم دیگر خونریزی نشود، نه از طرف آنها (طرف ترک) و نه از طرف ما.»
«امیدوارم تمام این خونها بیهوده ریخته نشده باشد.»
به گفته دولت آنکارا، چهار دهه درگیری نزدیک به ۵۰,۰۰۰ کشته بر جای گذاشته است.
با این حال، صباحت تونجل، نماینده پیشین پارلمان از حزب طرفدار کوردها (حزب دم – DEM) که از نزدیک در روند صلح میان دولت، پکک و بنیانگذار آن عبدالله اوجالان مشارکت داشته است، تأکید کرد که قانونی که به تازگی تصویب شده، تنها گام اول است.
اوجالان، رهبر نمادین و ۷۷ ساله پکک، از سال ۱۹۹۹ در سلول انفرادی نگهداری میشود.
او با تأکید گفت: «این قانون هیچ چیزی درباره حل مسئله کوردها نمیگوید و تنها در مورد خلع سلاح صحبت میکند. ما هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن داریم: به قول آقای اوجالان، ما تازه در قدم اولِ یک جادهی چند هزار کیلومتری هستیم.»
