قەندیل پرێس
قەندیل پرێس – راپۆرتی بنکۆڵکاری
قەندیل پرێس بۆ یەکەمجار د لێکولین و راپۆرتەکا بنکولکاریدا چەوانیا تیرۆکرنا وەدات حسێن دهۆکی رۆژنامەڤانێ پەکەکێ و بهلگهیێن ڤێ تاوانێ چهوا ژلاێ ئاسایش و پاراستنا پارتیڤه بهرچاڤێ خهلكی و ب ئاشكرا هاتنه ژناڤبرن ئاشکەرا دکەت
تهڤاهیا ڤان زانیاریان ب هاریکاریا تاکور زەردەشت چالاکڤانێ سڤیل و هەڤالێ نێزیکی رۆژنامەڤان وەدات حسێن لگۆری شهواهد و چاڤكانیێن ڕاستهوخۆ یێن ڤێ بۆیهرێ و كهسوكارێن ڕۆژنامهڤان وهدات حسێن و ئهنجاما لێكۆلینێن دهستهیا سهربهخۆیا مافێ مرۆڤ، هاتینه تۆماركرن.
1-وهدات دهۆكی كێ یه؟
وهدات حسێن عهلی، ناڤدار ب وهدات دهۆكی ل ساڵا 1988 ل گوندێ ئالهكان ل دهڤهرا گهڤهڕێ سهر ب جۆلهمێرگا باكورێ كهردستانی ژدایك بویه. بابێ وهداتی حسێن عهلی دۆسكی خهلكێ دهۆكێ یه و پێشمهرگێ دێرین دگهل بنهماڵا بارزانی بوویه، پشتی ئاشبهتاڵا مهڵامستهفای لساڵا 1975ێ بهرێ خوه ددهنه لاێ باكورێ كوردستانێ و ههر ل وێرێ ژی ژیانا ههڤسهرگیریێ پێك دئینیت و ل ساڵا 1990ێ ڤهدگهرنهڤه باشورێ كوردستانێ و ل دهۆكێ ئاكنجی دبن. قۆناغێن خوهندنا وهدات حسێن تا پۆلا 12 ل دهۆكێ ب شێوهكێ سهركهڤتی دهرباز دبیت. ل دایرهكا رۆشنبیری هۆنهری دبیته كارمهند ب ڤێ مهرهمێ بكاریت ب ڕێیا موچهكێ بهردهوامیێ بدهته خاندنا خوه. ئهو ب پێنوسێ خوه ژی د بهلاڤكرنا نڤیسێن ڕهخنهیی ل مهدیا جڤاكی و تاوانێن گهندهلیێ ل هندهك مالپهڕێن ڕهخنهگر دا خوهدیێ پێنوسهكێ ڕژد و بوێرانه بوو. رۆحیهت و گیانێ بهرپرسیاریا نهتهوهییا وهدات حسێنی ب بهشداریا د ههر ڕهنگێ چالاكیێن گهلهری و نهتهوهییدا، ئهو كربۆ سیمبول و نمویهك ژبۆ گهنجێن دهوروبهرێ خوه.
وهدات د ههر مهراسم یان سمینار و چالاكیهكا نهتهوهیی و بهرپرسیاری و ل ههمبهر ههر داگیركاریهكا دژمنان بۆ سهر ههر بهشهكه كوردستانێ و نرخێن وێ ژ پێشهنگێن چالاكیێن مهیدانی بوو، تاكو سهرهڕای ڤان گڤاشتنێن ڕژد یێن لسهر وی ههیی لگۆر مهرهق و داخوازا خوه ل ڕێكهڤتی 01\04\2016 ل گهل ئاژانسا ڕۆژ نیۆز ب فهرمی بێ تڕس و دوودلی دهست ب كارێ ڕۆژنامهڤانیێ دكهت.
كو ههر ل وی دهمی ژی گهف و گڤاشتنێن لسهر وی رۆژ بڕۆژێ بهر ب زێدهبوونێ ڤه دچن و ماوه ب ماوه ژلاێ ئاسایشا پارتی دهێته گرتن یان بانگ كرن و ئهشكهنجهكرن، لێ شاشیا وی یا ڕژد ئهڤه بوو كو ئهو ڤی تشتی ژبۆ ڕایا گشتی ئاشكهرا ناكهت.
2- ڕهڤاندنا وهدات حسێن
لگۆری دهبڕینا تهڤاهیا كهسوكار و شهواهد و بهلگه و لێكۆلینێن تیما سهربخوه یا مافێ مرۆڤ ل ههرێما كوردستانێ، بویهرا رهڤاندن و ئهشكهنجهدان و تیرۆرا وهدات حسێن بڤی ڕهنگی بویه..
وهدات حوسێن ل 13\08\2016 ێ ل دهمژمێر 08:40 ی سپێدێ ب مهرهما ههڤدیتنهكێ دگهل چهند كهساتیان ب مهرهما بهرههڤكرنا ڕاپۆرتهكا ڕۆژنامهڤانی لسهر دۆسیا دوماهیك هاتنا دهمێ سهرۆكاتیا مهسعود بارزانی ل ههرێمێ و ههم ژی گهاندنا سهردارێ براێ خوه بۆ سهر جهێ كارێ وی ل ماڵتاێ ب ئۆتۆمبێلا خوه ژ گوندێ كۆرا دهردكهڤیت، ل دهمژمێر 09:00 پشتی گهاندنا براێ خوه ل نێزیكی ههمان جهی ژلاێ 2 ئۆتۆمبێلێن ژ جۆڕێ _كهیا برهنگێ سپی و ئۆپتڕا بڕهنگێ سپی كو دیار دبیت پێشتر ئۆتۆمبێلا وهداتی خستینه بن چاڤدێریێ، ل تاخێ جادا گشتی یا نێزیك سیناعا ماڵتاێ لپێش و پاش ئۆتۆمبێلا وهداتی دهێته دۆرپێچ كرن، 3 كهسێن هێرشكهر لبهر چاڤێ خهلكێ تاخێ و بهر چاڤێ كامیرێن چاڤدێریا سهرجادهیان، چهكی ددانه سهر سهرێ وهداتی و تۆڕبهكێ رهش دكهنه سهری و دكهنه د ئۆتۆمبێلێ دا و بێ پویته دانا ب گۆتهگۆتا جهماوهرێ خڕڤهبۆیی وی دڕهڤینن و ئۆتۆمبێلا وی لوێرێ بجھ دهێلن.
هێرشكهر كو ب كوردی دئاخڤن لدیف نهڕازیبونا خهلكێ وێ تاخێ وهداتی ب لێدانا زارۆكهكی ب سهیارێ تاوانبار دكهن كو گوایه پشتی وێ ڕهڤیه، ئێك ژ وان كهسێن كو دهبانجێ دئێخته پشتا سهرێ وهداتی كهسهكێ بهژن بلند و پۆڕ سپی بوویه.
ئهڤ دیمهنه ژلاێ هندهك كهسێن شاهدێن بۆیهرێ ب مۆبایلێ دهێنه تۆماركرن، لێ تشتێ بالكێش ئهڤه یه كو پشتی ڕهڤاندنا وهدات حوسێن، ل ههمان دهمێ هندهك كهسێن ب جلێ سڤیل بناڤێ ئاسایشێ موبایلێن وان كهسا ژێ دستینن و وان ڤیدیویا ههمیا ژێ دبهن، ههتا توندیێ ژی بكار دئینن و هندهك موبایلا دشكێنن، كو بۆ شاهدێن وێ ڕهڤاندنێ دهێته سهلماندن ئهڤ ڕهڤاندنه ژلاێ ئاسایشا پارتیڤه هاتیه كرن.
پشتی دهربازبونا 15 خولهكا ژ ڕهڤاندنا وهداتی كو سهردارێ براێ وی لسهر ڤێ بویهرێ دهێته ئاگههداركرن ل وی جهی ئاماده دبیت لێ ناگههیته ئۆتۆمبێلا براێ خوه، ژبهركۆ ژلاێ تیمهكا پۆلیسێن مكافعا دهۆكێ بشێوهكا زۆر بلهز ب جوداهیا 10 خولهكان بێ چ گیرۆبون ئۆتۆمبێل ژلاێ وانڤه دهێته ڕهڤاندن.
3-بێ سهرۆشوین كرنا بهلگه و ئاسهوارێن تاوانێ
ژ گهلیێ زاویته بۆ تا دگههیته ماڵتاێ و جهێ رودانا ڕهڤاندنا وهداتی بكێمی نێزیكی 200 كامیرێن چاڤدێریێ ههنه. لێ مهفرهزهكا تایبهت یا چهكدار بۆ بشكنینا ئۆتۆمبێلان كو ل ههمان ڕۆژێ بۆ ئێكهمجار ل سپێدهیا وێ ڕۆژێ ل گهلیێ زاویته هاتبۆ دانان، ل دهمژمێر 09:50 پشتی تێپهر بوونا ئۆتۆمبێلا وهداتی ئێكسهر ل شوین دهوسێن پشت مهشینا ئۆتۆمبێلا وهداتی بۆ تا جهێ ڕویدانێ زاكیرا تهڤاهیا كامیرێن چاڤدێریێ سفڕ دكهن. لدهسپێكا بۆیهرێ تهڤاهیا ماركێت و دوكانێن لسهر رێ لگۆری داخوازیا ماڵباتێ بۆ دیتنا دیمهنێن تۆماركریێن وێ ڕۆژێ ههمیا شاهدی لسهر ڤێ راستیێ دابۆن كو سپێدێ ژلاێ تیمهكا ئهمنیڤه كامیره هاتینه ژێبرن، لێ پشتی بۆرینا چهند ڕۆژا بۆ پێدڤی شاهدیدانێ لگۆری گهف و تههدیدێن كو ل وان هاتینه كرن كهس ڕازی نهبۆ بۆ جارا دووهم شاهدیێ لسهر ڤێ راستیێ بدهت.
ل دهمێ بشكنینا ئۆتۆمبێلا وهداتی لگۆری شاهدێن بۆیهرێ كو ل وێ رۆژێ ل فیسبۆكێن خوه ژی ئاماژه پێداین، یێن وهك هاولاتیێ بناڤێ ئهمیر داود كو تهڤاهیا چهوانیا ڤێ ڕهڤاندنێ ل فیسبۆكا خوه بهڵاڤ دكهت دبێژیت دهمێ من ئهشیایێن ڕۆژنامهڤانیا وهدات حسێن دیتین من زانی ئهڤ گهنجه چۆ.
ئهشیایێن د ئۆتۆمبێلا وهداتی دا پێك هاتبۆن هندهك پهرتوك و گۆڤار، لابتۆپ، ئایپات، دوو موبایل ژجۆڕێ گهلهكسی و سۆنی ئریكسۆن ب ژومارێن كۆڕهك و زین و جانتهیهك كو مایك و كامیره و ئهشیایێن ڕۆژنامهڤانیا ئاژانسا ڕۆژنیۆز دناڤدا بوون كو ههمی ژی دگهل ئۆتۆمبێلێ ب رێیا مكافعا دهۆكێ دگههنه بهر دهستێ ئاسایش و پاراستنێ، كو مخابن ههر ئهڤ كهلوپهله لژێر ناڤێ لێكۆلینێ تا ساڵا 2017ێ دهێنه بێ سهرۆشوین كرن و چ كهسهك جودایی دهزگایێن ئهمنی ئاگههداری ناڤهرۆكا ڤان داتایان نینه. دهمێ ڤهدگهڕینن ژی لابتۆپ، ئایپات و ههردوو تهلهفۆن بڕهنگهكێ هاتبۆنه فۆرمات كرن و ڤاڵا كرن كو ب شێوازێ پرۆگرامێ ركاڤێری و ههولا ڤهگهراندنا داتایان ژی چاره ژێ نههاته كرن.
لگۆری زانیاریان دناڤا لابتۆپا ڕۆژنامهڤان وهدات حسێن دا، گهلهك وێنه، ڤیدیو، فایلێن لێكۆلین و كارێن وهداتی ههبوون.
گهلهك بهلگه و داتایێن گرنگ ههبوون كو پێشتر نیشانی ماڵباتێ دابوون كو ئاشكرا دكر گهف و تههدید ژلاێ چ لایهن و كێ ڤه ل وی هاتینه كرن. بتایبهت ژلاێ وهدات حسێن ڤه تهڤاهیا گهف و تههدید و گرتن و ئهشكهنجهیێن كو پێشتر ژلاێ ئاسایش و پاراستنێ ل وی هاتبۆنه كرن ههمی ب داتا هاتبۆنه ئهرشیف كرن كو ببنه بهلگه لسهر ههر تاوانهكا لدژی وی بهێته ئهنجامدان، ژلایهكێ دی ئهكاونتێن وی یێن پهیوهندیێن مهدیایی ههمی لسهر ڤێ لابتۆپێ ڤهكری بوون.
لێ سهرهڕای سفركرنا ههرچی داتا و ناڤهرۆكێن ڤان ئهشیایێن ئهلكترۆنی، دیسا ژی چ جارا چارهنڤیسێ ئهنجاما لێكۆلینان نههاتنه ئهشكهره كرن و داتایێن ناڤهرۆكا ڤان ئامیران ژی ڕادهستی ماڵباتێ نههاتنه كرن. ههتا فیسبۆكا شههید وهدات ژی پشتی بۆرینا چهند ڕۆژهكان لسهر ڤێ تاوانێ ب گشتی بڕهنگهكێ دهێته ژناڤبرن كو ئاسهوارێن وێ ژی نامینن.
ئهمیر داود كو ل دهسپێكێ وهك شاهدهكێ بۆێر یێ ڤێ بۆیهرێ هاته ناسین ل دهمژمێر 5ێ ئێڤارێ دانپێدانێن خوه ل فیسبۆكا خوه بهڵاڤدكهت ههم ژی پشتی پهیوهندیا ماڵباتێ دگهل ئهمیرداود، ئامادهبونا خوه دهردبڕیت بۆ شاهدیا لسهر ڤێ بۆیهرێ و بۆ مالباتێ رادگههینیت كو وی هژمارا وان ئۆتۆمبێلێن وهدات ڕهڤاندین ژی دهف خوه تۆماركرینه.
لێ ههمان ئێڤارێ كو ژلاێ ئاسایشێ دهێته گرتن، وان ژومارا ڕادهستی ئاسایشێ دكهت، لێ ئهو ژی پشتی ڤێ ههڤدیتنێ لژێر گهفان ههم دانپێدانێن خوه یێن فیسبۆكێ ژێ دبهت و ههم ژی ڕازی نابیت چ ههڤكاری و ههڤدیتنان دگهل ماڵباتێ یان ڕاگهاندنان بكهت و شاهدیێ لسهر بۆیهرێ بدهت، ئانكۆ گهفا لێ هاتیه كرن د ئاستهكێ دا بۆیه كو پشتی بۆرینا 7 ساڵا ژی ههتا رۆژا ئهڤرۆ هێژی لسهر ڤێ راستیێ بێ دهنگه و بی ئاسهوارێن ههر ڕهنگێ پهیوهندیان مایه.
لگۆر دهربڕینێن موختارێ سێجێ كو كهسهكێ مهسیحی بۆ ل دهسپێكێ ژبۆ ماڵباتێ ئاشكرا كربۆ وی دگهل شههید وهدات ئاخڤیه، دوماهیێ ئهو ژی دهیته بانگ كرن بۆ ئاسایش و پاراستنێ و پشتی ڤێ بێدهنگ دبیت و ڕازی نابیت چ تشتی بۆ ماڵباتێ ئاشكرا بكهت، كو دیار دبیت ل بن گهفان نهڤێت چ تشتی دبارا دوماهیك ئاخڤتنین وهداتی ئاشكرا بكهت، ئانكۆ ئهو ژی وژدانا خوه قوربانی ترسا ژ هێزێن ئهمنی یێن دهۆكێ دكهت.
ئهڤه لدهمهكێ بۆ كو پیشتر لگۆری ئیفادێن وی بۆ مالباتێ دگهل وهداتێ نیڤهگیان گفتوگۆ كربۆ.
جهنازێ وهداتی بێ كو لێكۆلین و چاڤدێریهكا ڕژد یا پزشكێ یاسایی یا بێ لایهنانه لسهر بهێته كرن، ل بنگههێ پزیشكیا داد لژێر گڤاشتنێن توند یێن ئهمنی بێ كو ڕێ بهێته دان چ ڕۆژنامهڤان یان كهسهكێ بێ لایهن نێزیكی ڤێ بۆیهرێ ببیت، ئهنجامهكا زۆر سهقت و تهنانهت دویر ژ دیمهنێ ئهشكهنجێن كو لسهر جهنازێ شههیدی ئیفاده دبوون خستنه بهرچاڤ، دوماهیێ ژی ب گڤاشتنهكا عهشایری و ههلبهت یا ڕێكخستی و حزبی پشتی دوو ڕۆژا ل 15ێ تهباخێ ل مهزارگهها شاخكێ دهێته ڤهشارتن.
4- چهوانیا تیرۆرا وهدات حسێن
وهدات پشتی بۆرینا نێزیكی 2 دهمژمێرا ل گوندێ سێجێ نێزیك قهزا سێمێلێ لسهر كۆمهكا جهێ زبلی دهێته هاڤێتن، كو ژلاێ شۆفێرێ ئۆتۆمبێلهكا بارهلگر یا دوو تهنی دهێته دیتن، ئهو ژی ئێكسهر موختارێ گوندی ئاگههدار دكهت و بلهز دهێنه دهف تهرمێ وهداتی، لدیف شاهدیا موختاری وهدات حسێن تا وی دهمی ژی زیندی بووه و بهرسڤا پرسیارێن وی ژی دایه و دوماهیێ ژی ئاگههداریا پۆلیسێن سێمێلێ كریه و دگهل خودانێ دووتهنیێ وهدات ب پیكابهكێ بۆ نهخۆشخانا سێمێلێ ڤهگوههستینه. لێ نهخۆشخانا سێمێلێ ب بێ چ بشكنین و چاڤدێریێن دهسپێكین، داخازا ڤهگوهاستنا وی بۆ نهخۆشخانا تهنگاڤیا ل دهۆكێ كربۆن دگهل ڤێ كو هشیاری لسهر ڕهوشا مهترسیدارا وهداتی گهاندبونه وان پۆلیسێن كو وهدات گرتبۆنه ژێر چاڤدێریا خوه لێ وهدات پشتی ئێك دهمژمێر ڕاگرتنێ پاشی بۆ نهخۆشخانا تهنگاڤیا ل دهۆكێ ڤهدگوهێزن، كو قوناغا ناڤهبرا وێ تنێ 10 خولهكن ب ئۆتۆمبێلێ. ههلهبهت ژبۆ ڤهگوهاستنێ ژی ئۆتۆمبێلا ههوارهاتنێ بۆ ناهێته دابین كرن.
ل نهخۆشخانا تهنگاڤیا پهیوهندی ب مالباتا وهداتی دهێته كرن، دهمێ مالبات دچیته وێرێ دبینن وهدات لبن چاڤدێریا پزیشكیا تایبهت دایه و ئهفسهرهكێ پۆلیسان دگهل دوو ئهندامێن ئاسایشێ ژی وهك چاڤدێر دگهلدانه. لگۆری دهربڕینا شاهدێن بۆیهرێ ل نهخۆشخانا تهنگاڤیان وهدات بێ كو چ پزیشكهك وی ببینیت ب زیندویی ل سهر تهختی هاتیه بهرهلاكرن، لێ ئهو دوو ئهندامێن ئاسایشێ هنداڤ سهری بۆینه و هاتیه دیتن كو ل پشت پهردێ ژلاێ ڤان كهسێن ئهمنیڤه دهرزیهك ل بن پڕاسیێت وی داینه.
ماڵباتا وهداتی پشتی گیان لدهستدانا وی ل وی جهی بهرههڤ دبن، چاڤدێرێن تهندروستیێ و خهلكێ كو ل وێ ڕۆژێ شاهدێ بۆیهرێ بۆین ڤان ڕاستیا بۆ ماڵباتێ ڤهدگێڕن، لێ پشتی دهمێ پێدڤی دبیت لسهر بۆیهرێ ئاماده بن بۆ كو شاهدیێ بدهن كهس دیار نامینیت و ههمی خوه ژ شاهدیا دوباره ڤهددزن، بڤی ڕهنگی لژێر ترس و گڤاشتنان كهس رازی نهبوو شاهدیێ لسهر ڤێ ڕاستیا ب چاڤێ خوه دیتین بدهن.
5-ئاسهوارێن ئهشكهنجا لسهر لاشێ وهداتی
لسهر لاشێ وهداتی ئاسهوارێن ئهشكهنجێن ڕێكخستی و زۆر هۆڤانه ههبوون بهشهك ژێ: سۆتاندنا ب ههواگازێ، جهێ كارهب كرنێ لسهر مل و پشتا و ڕانێت ، شوینا گڤاشتنێن ب كهلابێن ئاسنی لسهر ئهنیشك و گۆزهكا چۆكان، ئامیرهكێ تیژ د چاڤێ وی یێ ڕاستێڕا هاتبو قوتان. لسهر لهشێ وی جهێ دهربدانێن چهقۆیان و دهربدانێن گران ههبۆ. پهنجێت وی ههمی هاتبۆنه شكاندن.
نێزیكی دهمژمێر 12:00 جهنازێ وی دهیته ڤهگوهاستن بۆ نهخوشخانا ئازادی كو لژێر چاڤدێری و گڤاشتنهكا توند یا ئهمنی جهنازێ وی دهیته ڕاگرتن.
بڕهنگهكێ زیرهكانه و نهێنی ژلاێ كامیرهڤانهكێ وی دهمی یێ ئن ار تی هندهك دیمهن ژ جهنازهێ ڕۆژنامهڤانێ شههیدێ دهستێ تیرۆرێ دهێنه گرتن و پاشی ژی برهنگهكێ بهرفرهھ دهێنه بهڵاڤكرن. لێكۆلینا پزشكیا یاسایی لژێر چاڤدێریا ئهمنی دهێته كرن، ههتا خاكسپارتنا وی ژی ب گڤاشتنێن ڕێكخستی یێن عهشایری پشتی 2 رۆژا ل 15ێ تهباخێ دهێته كرن بێ كو بچوكترین دیفچۆن و ئهنجام لسهر ڤێ تیرۆرێ هاتبنه كرن.
6-وهدات بهری تیرۆربوونێ
پێش ڤێ تیرۆرا هۆڤانه وهدات حسێن ل قوناغا چهند ساڵاندا ب دههان جاران ژلاێ ئاسایشێ هاتبۆ بانگ كرن و گرتن و كهتبۆ ژێر گڤاشتنێن توند و ئهشكهنجهیهیان، د قۆناغێن نێزیكدا 3 جارا ژلاێ ئاسایشێ دهێته بانگ كرن و داخازا سیخوریێ لسهر مهدیاكارێن ئاژانسا ڕۆژنیۆز لێ دهیته كرن، لێ ب ههلویستێ كو وهدات حسێن ژخوه ددهته دیاركرن ڕك و كینا وان بهرامبهر وی زێدهتر دبیت، وهدات بهری تیرۆرێ ڕاگهاندبوو كو تههدید لێ هاتینه كرن كو دێ وی رادهستی دهولهتا توركیا كهن، ههم ژی ل چهند جهان پێشتر گۆتبوو كو دێ پارتی ههر من تیرۆر كهن.
دوماهیك جار دوو ڕۆژا دهێته ڕاگرتن و ئهشكهنجهكرن كو ههڤژینا تارق براێ وهداتی بۆ ماڵباتێ ئاشكهرادكهت كو جلێن ژێرینێن وهداتی خوینن، لدوماهیێ ب لێكۆلینێن پزیشكی ئاشكرا دبیت كو كلیێت وهداتی ل بن ئهشكهنجێن ئاسایشا دهۆكێ هاتینه ههڕشاندن و دهستاڤا وی خوینه.
لگۆری دهربرینێن وهداتی بۆ ماڵا خوه كرین ئاسایشا دهۆكێ د ههر گرتن و ئهشكهنجهكرنهكێ دا داخازا یان دهست ژكاربهردانا ژ ئاژانسا ڕۆژنیۆز یان ژی كارێ سیخوریێ ژ وی دكهن و وی بتوندی ئهڤه ڕهد كریه لهوا كهتیه بن ئهشكهنجێن وان.
دوماهیك جار مهههك بهری تیرور بونێ ژلاێ ههمان جههتی گهفێن كوشتنێ لێ هاتبۆنه كرن، ههم ژی گهفێن ڤێ كو ئێدی دۆسیا ته چۆ جههتێن بلندتری مه و بڕیار دێ بدهستێن وان بیت، وهداتی پێشتر ماڵباتا خوه لسهر ڤان گهفان ههمیان ژی ئاگههدار كربوو، پشتی ڤێ ههمیێ د قۆناغهكا نێزیكدا وهدات بڤی رهنگێ هۆڤانه ل بن ئهشكهنجێ دهێته تیرۆركرن.
7-ئهنجامێن دوماهیێ
ههر دهسپێكا تیرۆرا شههید وهدات پشتی دوو رۆژا مهسعود بارزانی سۆزا لێكۆلینا لسهر ڤی بابهتی ددهت و ڕادگههینیت كو مومكین نینه تاونهكا هۆسا بهیته بهرزهكرن. لێ گۆتنا وی وهك زۆڕینهیا بهلێن و بڕیارێن وی بهر ب بای بۆ و تنێ ئێك كهس ژی نههاته گرتن و نه ژی لێكۆلین دگهل كهسێ هاته كرن. ههلبهت ههر دسهریدا مهدیایێن چهواشهكارێن سهر ب پارتی وهك پێشهیهكا دێرین ههمی ههولێن خوه دان كو ڤێ تاوانێ دیسا بدهنه پال تهڤگهرا پهككێ، لێ لگۆری وان ههمی بهلگهیێن لسهر وان ههیی ڤێ ههولێ چ ئهنجامهك نهگرت، پۆلیسێن دهۆكێ بهردهوام دگۆتن لێكۆلین بهردهوامن و ئهنجامێن وێ دێ دهینه دیاركرن. ههتا جارهكێ ژی راگهاندن سهبارهت ڤێ تیرۆرێ سێ كهس هاتینه بانگ كرن و لێكۆلین دگهل وان هاتیه كرن. لێ یاراست ئهو سێ كهسه ئێك ژ وان براێ شههید وهداتی بخوه بۆ ، یێن دی ژی ئهو كهس بون كو پێشتر ژلاێ وهدات حسێن ڤه لێدوانێن رۆژنامهڤانی ل وان هاتبۆنه وهرگرتن، كو د لێكۆلیناندا ژی لێپرسین لسهر ڤێ هاتبۆ كرن كو بۆچی وه لێدوانێن ڕۆژنامهڤانی دگهل ڤی كهسی داینه.
پشتی بۆرینا زێدهتری 3 مههان لسهر ڤێ تاوانێ بێ كو بچوكترین ئهنجام ههبیت یان بی ههر دیفچۆنهك و ههر رهنگێ لێكۆلینهكا جدی لسهر ڤێ كهیسێ ههبیت، بهرۆڤاژی وێ ههرچی بهلگهیێن ههیین ژی ههمی ژلاێ دهستههلاتا ئهمنی و حزبی پا پارتی هاتنه ژناڤبرن و بهرزهكرن، ب گهف و تههدیدێن لهسهر شاهدان ههر ههمی دانه بێ دهنگ كرن و ب تههدید و گڤاشتن و گهفێن ل تاكێ ماڵباتا وهدات حسێن ژی ب بهردهوامی ههولا بێدهنگ كرنا وان دهاته دان. لسهر ڤێ چهندێ ژی ل ڕۆژا 26\11\2016 ێ پشتی بۆرینا 103 ڕۆژا لسهر ڤێ تاوانێ لژنا مافێ مرۆڤ ل پهرلهمانێ كوردستانێ ڕاگهاند كو ئهڤ تاوانه ڕێكخراوهیی ترین تاوانا تیرۆرێ یه كو بهرپرسیارێن ڤێ تیرۆرێ دهستههلات و لژنا ئهمنی یا دهۆكێ یه. ههر وهسا ڕاپۆرتا ساڵانه یا وهزارهتا دهرڤهیا ئهمریكا لسهر تاوان و پێشێلكاریێن بهرامبهر ڕۆژنامهڤانان و پیشێلكاریێن مافێ مرۆڤ كو ساڵانه ئاماژێ ب پێشێلكاریێن ل ههریما كوردستانێ دكهت ئاسایشا دهۆكێ و حكومهتا ههرێمێ بهرپرسیارێ سهرهكه یێ تیرۆرا وهدات حوسێن ڕادگههینیت. دگهل ڤێ ب دههان ڕێخكراو و ناڤهندێن چاڤدێر و پارێزڤانێن ناڤدهولهتی یێن مافێ مرۆڤ و ههمیا حكومهتا ههرێمێ و دهستههلاتا ئهمنی ل دهۆكێ وهكه تۆمهتبارێن سهرهكی یێن تاوانا تیرۆرا وهدات حوسێن پێناسه كرن.
دهنگڤهدانا لسهر ڤێ تیرۆرا هۆڤانه لسهر ڕۆژنامهڤان وهداتێ تهمهن 28 ساڵی لسهر ئاستهكا جیهانی بۆ. چالاكی و خرڤهبۆنێن ڕسواكرنا ڤێ تاونێ تهڤاهیا كوردستانێ لسهر ئاستا ههر چوار پارچا ڤهگرت، لێ مالباتا بارزانی لسهر تاوانێن خوه یێن لههمبهر رۆژنامهڤانا تا دوماهیێ بهردهوام بۆ، لی بشێوازێن نوی.
ل چهند سالێن دهسپێكێ ژبهر ڤێ دهنگڤهدانا بلند، هێز و جهسارهتا وێ كو ڕێگریێ ل گرتنا مهراسما سالیادا تیرۆرا وهداتی لسهر مهزارێ وی نهبوون، لێ ل ڤان 3 ساڵێن دهربازبویی لێ ل ڤان 3 ساڵێن دهربازبویی پشتی گرتنا چالاكڤان و ڕۆژنامهڤانێن بوێرێن بههدینان و سزادانا وان كو وهكه داكۆكیكارێ خوینا وهداتی داییم ڕێكخهرێن ڤێ ساڵیادێ بۆن، ب توند ترین شێواز ڕێگری ل گرتنا ڤێ مهراسمێ هاتیه كرن و ههتا هێرشێن توند یێن هێزێن ئهمنی چۆیه سهر خرڤهبویان و ب لێدان و سڤكاتی هاتینه دهستهسهركرن.
لگۆری دهێته دیتن ئهڤ كاره برهنگهكێ رێكخستنی ژلاێ دوو تیمێن پاراستنێ هاتیه پێك ئینان. تیمهك بۆ رهڤاندن و ئهشكهنجهدانێ، تیمهك ژی بۆ پاقژكرنا ههرچی بهلگه و ئاسهوار و شوین پێن تاوانان ل پشتی ڕهڤاندنێ بویه. پێشتر ژلاێ چالاكڤانێن دهنگی ئازاد دوو كهسێن سهر ب پاراستنێ بناڤێن مهریوان گهردی ژ ههولێرێ وهكه شاندێ پاراستنێ و نهوفهل تهحسین تۆفیق بێدوهی ژ دهۆكێ وهكه بهشدارێن ڤێ تیرۆر و ئهشكهنجێ هاتبۆنه ڕاگهاندن. ههلبهت وهك دهێته زانین ئهڤه یهكهم تاوانا هۆڤانه نهبۆیه و دوماهیك تاوان ژی نهبۆ كو ژلاێ سهركردایهتیا پارتی دموكراتی كوردستان یا لژێر بڕیارێن بنهماڵا مهسعود بارزانیڤه، هاتینه ئهنجامدان.
ههلبهت سهرهرای ڤان ههمی ڕێگریێن كو ل ئاشكرا بونا بهلگهیێن تاوانێ هاتینه كرن و ڕێگری ل مهراسمێن سالیادا شههیدی و گڤاشتنێن لسهر ئهندامێن ڤێ ماڵباتێ و سهرهڕای گرتن و سزادانا نهدادوهرانهیا ڕۆژنامهڤان و چالاكڤانێن داكۆكیكارێن خوینا ڕۆژنامهڤان وهدات حسینی ل بههدینان، عهلی عهونی ئهندامێ سهركردایهتیا پارتی و بهرپرسێ لقا ئێك ب مهرهما دروستكرنا پۆستهكێ شانۆكاری و چهواشهكارانه یا بكار ئینانا وێ وهك یاریهكا سیاسیا كۆمیدی، ل ماڵپهڕا خوه، ل 5ی تهموزێ كو نێزیكی ساڵیادا شههید وهدات دبین، ب لنگێت خوه ب تیمهكا رێكخستی ب بهانهیا سههردانا بابێ شههیدی دهرگههێ ڤێ ماڵباتا كو ماوێ 7 ساڵانه ههمی د ڕوح و گیاندا وهك كورێ خوه هاتینه تیرۆكرن.
حهجی حسێن عهلی كو پێشمهرگێ دێرینێ سهردهما ئێلولێ یه دهێته زانین ئهڤه ماوێ ساڵهكێ زێدهتره درهوشهكا تهندروستیا زۆر خراب دایه.
عهلی عهونی لگۆری پێشهیا خوه و پارتیا خوه پشتی ڤێ سهرهدانا شانۆگهری، ل سبهیا وێ ل 6ێ تهموزێ ب سڤكاتیهكا مهزن بهرامبهر خوێنا ڤی ڕۆژنامهڤانی و ڤێ ماڵباتا مهزڵوم، ل ماڵپهڕا خوه بڕهنگهكێ زۆڕ بێ شهرمانه خوه ب داكۆكیكارێن تیرۆرا شههید وهداتی نیشانددهن و ههرچی دهنگێن ڕاستی و عهدالهتخوازیا لسهر ڤێ تاوانا مهزن ژی ب ئۆپۆرتونیست و ههلویستێ وان یێ جوامێرانه ژی وهكه بكاربهریا یاریا سیاسی ددهته دیاركرن.
ماڵباتێ ئاشكرا كر كو چ گۆتوبێژهك وهسا نههاتیه كرن و ئهم خودانێ ههمان پهیاما خوه یا ڕۆژا ئێكهمین و تشتهك نههاتیه گهۆڕین، ڤی كهسی تنێ ئارمانجا خوه سهرهدانا حهجی حسێن عهلی دایه دیاركرن و هیچ ڕاستیهك ژبۆ ڤێ دهربڕینا وی كری نینه.
لڤێرێ ژی ب ڤێ چهواشهكاریا ژلاێ ڕێڤهبهریا لقا ئێكا پارتی هاتیه كرن دیار دبیت وهك پێشهیا خوه یا دههان ساڵان كو بڤی ڕهنگی ماڵباتێن شههیدێن دهستێ تیرۆرێن خوه ژ ملێ كهسایهتیڤه شكاندینه و نهچاری بیدهنگیێ كرینه یان ژبۆ خوه ب پله و پۆست و مادیهتێ بكار ئیناینه، ڤێ جارێ ژی ب ڤێ كۆمیدیایا ژلاێ عهلی عهونی و لقا ئێكا پارتیڤه، ئارمانجا وان تیرۆرا كهسایهتیا بنهماڵا شههید وهداتی بۆیه. كۆ وهك مه دیتی دیسا سیاسهتا وان یاڕهش، بهرهڤاژی خواستا وان دهركهته بهرچاڤێ ڕایا گشتی.
