قندیل پرس
✍ نوزات دوراناوغلو و حسین حیاتسور
منبع: رویترز/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
آنکارا، ۵ آگوست (رویترز) – ائتلاف حاکم ترکیه روز چهارشنبه پیشنویس قانونی را به پارلمان ارائه کرد که هدف آن دستیابی به صلح با حزب کارگران کوردستان (پ.ک.ک) است؛ این امر تا حدی از طریق محافظت از بسیاری از شبهنظامیان سابق در برابر پیگرد قانونی و تعلیق احکام زندان برای برخی دیگر صورت میگیرد.
این پیشنویس قانون نشاندهنده جهشی به سوی پایان دادن به شورشی است که از سال ۱۹۸۴ تاکنون بیش از ۴۰ هزار کشته بر جای گذاشته، بذر اختلافات عمیقی را در داخل کشور کاشته و به خشونتها در آن سوی مرزها در عراق و سوریه دامن زده است.
هدف از این طرح، پایان دادن به درگیریهای چند دههای تا حدی از طریق تسهیل بازگشتِ احتمالاً هزاران شبهنظامی سابق پ.ک.ک و غیرنظامیان از مخفیگاههایشان در شمال عراق به ترکیه است.
این پیشنویس مورد حمایت اکثریت قانونگذاران است و انتظار میرود اواخر این هفته در مجلس به تصویب برسد، اما نظرسنجیها نشاندهنده برخی تردیدها نسبت به ایجاد صلح پایدار توسط آن است.
بر اساس این لایحه، شورای امنیت ملی ترکیه خلع سلاح این گروه را تایید خواهد کرد و کمیتهای متشکل از معاون رئیسجمهور، برخی از وزرا و رئیس سازمان اطلاعات ملی (MIT ) بر تسلیم و خلع سلاح شبهنظامیان نظارت خواهند داشت.
این کمیته یک کمیسیون پارلمانی را از روند پیشرفت این پروسه مطلع خواهد کرد.
بر اساس متنی که رویترز مشاهده کرده است، این لایحه احکام زندان کسانی را که به دلیل عضویت در پ.ک.ک یا کمک به این گروه محکوم شدهاند، تعلیق میکند. این طرح همچنین از شبهنظامیانی که در قتلها دخالتی نداشتهاند و ظرف شش ماه پس از تصویب قانون در پارلمان به ترکیه بازمیگردند، حمایت قانونی به عمل میآورد.
مقامات پ.ک.ک که به جرایم جدی از جمله رهبری یک سازمان تروریستی محکوم شدهاند و کسانی که قبل از سال ۲۰۰۵ احکام حبس ابد تشدید شده (بدون عفو) دریافت کردهاند، از حمایتهای قانونی یا تعلیق احکام بهرهمند نخواهند شد.
این بدان معناست که عبدالله اوجالان، رهبر پ.ک.ک که از سال ۱۹۹۹ با حکم حبس ابد تشدید شده در زندان به سر میبرد، همچنان در زندان باقی خواهد ماند. اوجالان سال گذشته از پ.ک.ک خواست تا خلع سلاح و منحل شود و این گروه نیز با آن موافقت کرد.
حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) به رهبری رئیسجمهور طیب اردوغان، متحدان ملیگرای آن یعنی حزب حرکت ملی (MHP) و حزب طرفدار کوردهای برابری و دموکراسی خلقها (DEM) از لایحه «همبستگی ملی و ادغام اجتماعی» حمایت کردند. اکثر احزاب دیگر، از جمله حزب اصلی اپوزیسیون، نیز حمایت خود را از آن اعلام کردهاند.
تونجر باکرهان، رئیس مشترک حزب دم (DEM) گفت: «امروز ما اولین گام را برمیداریم. امیدواریم تمام این مسیر را به شکلی مثبت ادامه دهیم.»
روند صلح میان ترکیه، که دومین ارتش بزرگ ناتو را در اختیار دارد، و پ.ک.ک در اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شد، اما در اوایل سال جاری به دلیل جنگ ایران و نگرانیها در مورد بیثباتی منطقهای تقریباً متوقف شد.
پ.ک.ک توسط ترکیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شده است. این گروه شورش خود را در سال ۱۹۸۴ آغاز کرد و در ابتدا به دنبال یک کشور مستقل کوردی در جنوب شرقی ترکیه بود، اما بعدها تمرکز خود را بر جستجوی خودمختاری و حقوق سیاسی کوردها معطوف کرد.
