کمیسیون دادگستری پارلمان ترکیه طرحی ۱۲ مادهای با هدف خلع سلاح پکک، پایان درگیریهای مسلحانه و تقویت روند صلح و انسجام اجتماعی را تصویب کرد؛ طرحی که انتظار میرود طی ۴۸ ساعت آینده برای تصویب نهایی در صحن علنی پارلمان به رأی گذاشته شود.
این لایحه که با عنوان رسمی «قانون تقویت حمایت ملی و انسجام اجتماعی» تدوین شده، بخشی از تلاشهای دولت ترکیه برای پایان دادن به درگیریهای حدود ۴۰ ساله و ایجاد سازوکارهای قانونی برای بازگشت اعضای مسلح پکک و کجک به روند زندگی عادی است. بر اساس مفاد این طرح، برای بازگشت اعضای مسلح و تعلیق روند محاکمه برخی از آنان سازوکارهای قانونی پیشبینی شده است. مدت این تعلیق میتواند بین پنج تا ۱۰ سال باشد، مشروط بر اینکه فرد متقاضی در قتل عمد دخالت نداشته باشد.
بر اساس این طرح، پایان حضور نظامی پکک و کجک و تحویل کامل سلاحها به عنوان یکی از اهداف اصلی روند جدید تعیین شده است. همچنین شورای امنیت ملی ترکیه به عنوان مرجع عالی برای تأیید و نظارت بر روند خلع سلاح در نظر گرفته شده و قرار است یک شورای عالی به ریاست معاون رئیسجمهور نیز بر اجرای این روند نظارت کند. علاوه بر این، یک کمیته پارلمانی ۱۷ نفره برای پیگیری و نظارت بر اجرای مفاد قانون تشکیل خواهد شد.
افرادی که مشمول سازوکارهای پیشبینیشده در این طرح هستند، باید حداکثر ظرف شش ماه پس از انتشار قانون، درخواست رسمی خود را ارائه کنند. هدف از تعیین این مهلت، ایجاد چارچوب زمانی مشخص برای اجرای روند بازگشت و خلع سلاح عنوان شده است.
این طرح با واکنشهایی در میان احزاب و نمایندگان پارلمان ترکیه نیز همراه بوده است. «مِرال دانش بشتاش» از حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی)، تصویب این طرح را فرصتی برای پیشبرد روند صلح پایدار دانسته و بر ضرورت همکاری برای رفع کاستیهای آن تأکید کرده است. همچنین «ادریس شاهین»، از اعضای کمیسیون دادگستری پارلمان، تأکید کرده است که پارلمان تنها مرجع قانونی برای حل مسئله پکک است، هرچند به گفته او هنوز گامهای اطمینانبخش کافی برای پیشبرد این روند برداشته نشده است.
این روند ریشه در فراخوان دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملیگرا، در اواخر سال ۲۰۲۴ دارد و دولت ترکیه آن را تلاشی برای توقف درگیریهای مسلحانه، افزایش مشارکت سیاسی کوردها و تقویت ثبات و امنیت در کشور ارزیابی میکند. در صورت تصویب نهایی طرح در صحن علنی پارلمان، اجرای سازوکارهای پیشبینیشده وارد مرحله عملیاتی خواهد شد.
قندیل پرس