قەندیل پرێس
✍ سالار کارۆ
پەکەکە یەکێک لە دیاردە سیاسی و کۆمەڵایەتی و دەروونییە گرنگەکانی سەدەی ڕابردوو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوو. هەڵوەشاندنەوەی، بە هۆشیاری ئامانجداروە بۆ ئایندەیی باشتر، نیشانەی شکست نییە، بەڵکو خاڵی وەرچەرخانە لە پێگەیشتنی مێژوویی نەتەوەیەک و ڕەنگە تەنانەت هەرێمیش. ئەم هەڵوەشاندنەوەیە نەک تەنیا دەتوانێ نەتەوەی کورد بگۆڕێت، بەڵکو خودی تورکیە و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و گوتاری سیاسی جیهانیش بگۆڕێت.
1. سیاسەت: گواستنەوە لە بەرخۆدانی کلاسیکەوە بۆ سیاسەتی داهێنەرانە
پەکەکە بەرهەمی سەردەمێک بوو کە خەباتی چەکداری تاکە زمان بوو کە گەلان بیبیستن. بەڵام لە دونیای ئەمڕۆدا زمان شەرعیەت و دیپلۆماسی و ئابووریی خۆڕاگری و کولتوور و هێزی نەرمە.
هەڵوەشاندنەوەی پ.ک.ک دەتوانێت هێمای گۆڕانی هۆشیارانە بێت لە سیاسەتی ڕووبەڕووبوونەوە بۆ سیاسەتی داهێنەرانە و تێکەڵاو. کورد دەتوانێت بەو وزەیەی کە لە پێکهاتە سەربازییەکانەوە دەردەچێت، بزووتنەوەیەکی نوێ بنیات بنێت؛ جیهانی، نەرم و نیان، مۆدێرن و ڕەگ و ڕیشەی کولتووری و فەلسەفی قووڵی هەیە.
ئەم گۆڕانکارییە ڕێگە بۆ سەرهەڵدانی زلهێزی نوێ دەکاتەوە: بزووتنەوە مەدەنییە کوردییەکان، دیپلۆماسی جەماوەری، دامەزراوە نێودەوڵەتییە کوردییەکان و تەنانەت پارتە خاوەن بنکەی جیهانی.
2. کۆمەڵگا: لە ناسنامەی گەریلاوە بۆ نەتەوەی خۆئاگادار
دەیان ساڵ خەبات کۆمەڵگایەکی بە ناسنامەیەکی خۆڕاگر بەڵام تا ڕادەیەکی زۆر میلیتاریزە دروست کرد. ئێستا کاتی ئەوەیە پێکهاتەی کورد لە ژێر سێبەری ڕێکخراوەوە بچێتە ژێر ئاڵای میللەتەوە. نەتەوەیەک کە بتوانرێت لەسەر بنەمای هەمەجۆریی لەناو نەتەوە، زمان، ڕەگەز، ئایین، چین و شێوازی ژیاندا پێناسە بکرێتەوە.
هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە ڕێ لە گەشەی دامەزراوە دیموکراسی و فێمینیست و ژینگەپارێزی و پەروەردەییەکان دەکاتەوە. وزەی دەستەجەمعی کورد لەبری شەڕ لە بنیاتنانی زانکۆ و میدیا و سینەما و قوتابخانەی فەلسەفی و پرۆژەی گەشەپێدانی بەردەوام خەرج دەکرێت.
3. دەروون: لە قوربانیدانەوە بۆ ژیانی مانادار
دەرونی دەستەجەمعی کورد بە درێژایی دەیان ساڵ بە قوربانیدان، شەهیدبوون، خۆڕاگری و ئاوارەبوون لە قاڵب دراوە. به ڵام بەردەوامبوونی ئه م دۆخه ، برینی قووڵی له یاده وه ڕی و ده ڕوونی میلله ته دا به دواوه .
هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە سەرەتای پرۆسەی شیفای بەکۆمەڵە. نەتەوەی کورد دەبێ لە قۆناغی مانەوە بچێتە قۆناغی زیندوو. پێناسەکردنەوەی خۆمان نەک وەک نەتەوەیەک لە ئازارەکاندا، بەڵکو وەک نەتەوەیەک لە مانا و لە کولتوور و لە داهێنان و لە ئامادەبوونی جیهانیدا.
ڕۆحێکی ڕزگاربوو لە توندوتیژی، ئامادەیە جوانی دروست بکات، شیعر بنوسێت، تەلارسازی دروست بکات، خەریکی دیالۆگ بێت و بە ڕوانگەیەکی ناوازەی کوردییەوە دەست لە جیهان بدات.
4. تورکیە: ئازادکردنی لە زیندانی کوردستان
ڕەنگە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە یەکێک بێت لە گەورەترین دەرفەتەکان بۆ خودی تورکیە.
دەیان ساڵە بوونی پ.ک.ک بووەتە بیانوو بۆ:
سەرکوتکردنی دیموکراسی لەناو تورکیەدا
بە سەربازیکردنی سیاسەتی ناوخۆ
خنکاندنی ڕۆژنامەگەری و ئەکادیمی و کۆمەڵگەی مەدەنی
بڵاوبوونەوەی ترس و بێمتمانەیی بەرامبەر بە نەتەوە و کەمینەکان
پەکەکە بە حیکمەتی مێژووییەوە هەڵبوەشێنراوە، تورکیە ناچار دەبێت بچێتە قۆناغی دوای جەنگ. ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی بوژانەوەی کۆمەڵگەی مەدەنی تورکیا و گەڕانەوەی نوخبەی کورد بۆ ناو قەوارەی فەرمی و کردنەوەی فەزای کولتووری کوردی و تەنانەت چاکسازی دەستوری.
لەم حاڵەتەدا تورکیە لە دەوڵەتێکی ئەمنیەوە دەچێتە کۆمارێکی فرەنەتەوەیی و مۆدێرن- و ڕەنگە بۆ یەکەمجار ئاشتەوایی نیشتمانی ڕاستەقینە ببێتە شتێکی مومکین.
5. پ.ک.ک کۆتایی نایەت؛ دەبێتە شتێکی بەهێزتر.
پەکەکە تەنیا ڕێکخراوێک نەبوو، بەڵکو هێمای قۆناغێکی مێژوویی بوو؛ قۆناغێک کە دەنگی نەتەوەی کورد لە قوڵایی بێدەنگی بەرز بووەوە. بەڵام ئەم دەنگە چیتر پێویستی بە ئامرازی هاوارکردن نییە، بەڵکو پلاتفۆرمی حیکمەت و زانست و دیپلۆماسی دەوێت.
هەڵوەشاندنەوەی لە ناوەوە ئەنجام دراوە نەک بە سەرکوتی دەرەکی، دەکرێت سەرەتای سەردەمێکی نوێ بێت.
