قندیل پرس
✍ استلا مارتانی
منبع: آسوشیتدپرس/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
در پی بحران سوخت در اربیل، شهر اصلی اقلیم نیمهخودمختار کوردستان در شمال عراق، رانندگان در روزهای اخیر ساعتها و برخی حتی تمام طول شب را در صفهای طولانی خرید بنزین سپری کردهاند.
اکثر جایگاههای سوخت خصوصی روز سهشنبه تعطیل بودند و تنها تعداد اندکی از جایگاههای دولتی همچنان سوخترسانی میکردند.
مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کوردستان عراق، روز دوشنبه در یک نشست خبری گفت تهدیدهای امنیتی مرتبط با جنگ در ایران، شرکت «دانا گاز» (بزرگترین شرکت گازی شمال عراق) را بر آن داشته تا تولید خود را در میدان گازی «خورمور» کاهش دهد. این تهدیدها شامل حملات پهپادی نیز بوده است.
گروههای شبهنظامی عراقی مورد حمایت ایران چندین حمله پهپادی به منافع آمریکا در سراسر کشور انجام دادهاند، در حالی که ایالات متحده نیز در دفاع از نیروهای خود، پایگاههای این شبهنظامیان را هدف قرار داده است.
همچنین برخی از گروههای اپوزیسیون کورد در طول سالها علیه حکومت ایران دست به سلاح بردهاند و پایگاههایی در کشور همسایه، عراق، ایجاد کردهاند که این پایگاهها نیز هدف حمله قرار گرفتهاند.
به نظر میرسد میانجیها در حال پیشرفت برای بازگرداندن ایالات متحده و ایران به پای میز مذاکره هستند؛ پس از آنکه هر دو طرف در پی دورهای از تنشهای شدید، حملات را متوقف کردند. با این حال، حملات پراکنده توسط گروههای مسلح همچنان ادامه دارد.
مقامات شمال عراق، این درگیریها را علت اصلی کمبود سوخت میدانند.
ساعت ۶ صبح روز سهشنبه، تنها چند جایگاه هنوز فعال بودند و صفهای خودروها چنان طولانی شده بود که برخی رانندگان دیگر پمپهای بنزین را نمیدیدند. بسیاری از رانندگان شیشههای ماشین را اندکی پایین کشیده بودند تا قطره قطره بنزین باقیمانده در باک را جیرهبندی کنند و حاضر نبودند در گرمای سوزان تابستان، سوخت را صرف کولر کنند.
تا اواسط صبح، دما به بالای ۴۵ درجه سانتیگراد رسید و مردان در حالی که پیراهنهایشان از شدت عرق تیره شده بود، بیرون از خودروهایشان ایستاده بودند.
توانا محمد ۴۳ ساله، معلم زیستشناسی که خودروی خود را در صف پارک کرده، به خانه رفته و پیش از سپیدهدم بازگشته بود، گفت: «ما دیشب ساعت ۱۱:۳۰ آمدیم.» او گفت چهار روز است که به دنبال بنزین میگردد.
او گفت: «هیچ سوختی در ماشینم نمانده است. اگر تا جایگاه برسد خیلی شانس آوردهام.»
کلافگی مردم گاهی به مشاجره و فریاد کشیدن میانجامید، چرا که برخی رانندگان صفهای تکستونی را رها میکردند تا صفهای دو یا حتی سهستونی تشکیل دهند.
بارزانی از حکومت مرکزی در بغداد خواست سهمیه نفت خام اقلیم کوردستان برای مصرف داخلی را از ۵۰,۰۰۰ بشکه در روز به حدود ۱۲۶,۷۰۰ بشکه افزایش دهد تا عرضه سوخت تقویت شده و قیمتها کاهش یابد.
عبدالله حمد ۵۰ ساله، فعال حوزه معامله خودرو، ساعت ۵ صبح وارد صف سوخت شد و با گذشت نزدیک به سه ساعت، هنوز به پمپ نرسیده بود.
او گفت: «هر پنج دقیقه کمی جلو میرویم، بعد موتور را خاموش میکنیم، پنج دقیقه منتظر میمانیم و دوباره کمی جلو میرویم.»
حمد گفت این کمبود سوخت، ساعات کاری مردم را تلف کرده است.
در یکی از معدود جایگاههای فعال، امین کاروان ۲۵ ساله، متصدی جایگاه گفت که آن روز صبح ۳۶,۰۰۰ لیتر (۷,۹۰۰ گالن) سوخت دریافت کردهاند.
تا زمان گفتوگوی او، کارگران به حدود ۳۰۰ خودرو سوخترسانی کرده بودند و امیدوار بودند ذخیره باقیمانده برای ۷۰۰ تا ۸۰۰ خودروی دیگر کافی باشد. او گفت در حال حاضر، هر خانواده مجاز است دو بار در هفته و هر بار حداکثر ۴۰ لیتر (۱۰.۵ گالن) سوختگیری کند.
رانندگان میگویند کمبود سوخت زمانی شدت گرفت که مقامات منطقهای دستور کاهش قیمتها را صادر کردند و بسیاری از جایگاههای خصوصی به جای فروش با نرخ دستوری، عرضه سوخت را متوقف کردند.
حمد به طنز تلخ صفهای بنزین در کشوری غنی از منابع انرژی اشاره کرد.
او گفت: «کشور ما پر از نفت است. خاک ما پر از نفت است.» عراق برای تامین حدود ۹۰ درصد از بودجه خود به درآمدهای نفتی متکی است.
او گفت حتی پیش از آنکه جنگ میان آمریکا و ایران منجر به بسته شدن آبراه کلیدی تنگه هرمز شود، بنزین در اربیل در مقایسه با بغداد گرانتر بود. اما افزود: «ما حتی با قیمت بالا هم راضی بودیم، به شرطی که بنزین پیدا میشد.»
