قندیل پرس
✍ خوزه اولیوارس (José Olivares)
منبع: گاردین/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
در ژوئن ۲۰۲۵، گابار چولی، بیحال و لاغر، با شقیقههای فرورفته و استخوانهایی که از زیر پوستش نمایان بود، خود را آماده کرد تا نگهبانان بازداشتگاه مهاجران بار دیگر به سلول او یورش ببرند.
چولی در یک سلول انفرادی پزشکی در داخل مرکز پردازش خدمات پورت ایزابل قرار داشت؛ یک بازداشتگاه متعلق به اداره اعمال رسوم و مهاجرت ایالات متحده (ICE) در جنوب تگزاس، جایی که مهاجران دستگیر شده در جریان سرکوبهای ضد مهاجرتی دونالد ترامپ در آن نگهداری میشوند.
چولی، پناهجوی ۴۰ ساله کورد با ریشی پرپشت و موهای تیره و بلند، بیش از دو ماه بود که در اعتصاب غذا به سر میبرد و خواستار بهبود شرایط مهاجران بازداشتی و آزادی یا اخراج خود بود. او میگوید در آن روز از ژوئن ۲۰۲۵، بینیاش متورم بود، گلویش درد میکرد و همچنان طعم خون ناشی از درمانهای روزهای گذشته را که هرگز به آنها رضایت نداده بود، در دهانش حس میکرد.
این فیلمساز و فعال استقلال کوردستان برای اولین بار لب به سخن گشوده و هفته گذشته در مصاحبهای اختصاصی با روزنامه گاردین از کانادا، درباره مصیبتهایی در ایالات متحده صحبت کرد که به گفته خودش او را «درهم شکست».
او این روال شرمآور را بازگو کرد که چگونه نگهبانان بازداشتگاه به سمت او هجوم میآوردند، او را روی کف سیمانی سلول میانداختند، دست و پایش را میبستند و به سمت درمانگاه بازداشتگاه میکشاندند. در آنجا، نگهبانان چولی را روی تخت نگه میداشتند، در حالی که کادر پزشکی به زور یک لوله تغذیه را از طریق بینی و گلویش وارد کرده و مایع مغذی را به معدهاش پمپاژ میکردند. چولی توسط ICE تحت تغذیه اجباری قرار گرفته بود.
چولی میگوید: «دو نگهبان پاهایم را میگرفتند؛ دو نفر دستهایم را و یک نفر سرم را نگه میداشت – و آنها لولهها را در بینیام فرو میکردند. اصلاً آسان نیست که روزی دو بار توسط مردانی قویتر از خودت به زمین کوبیده شوی. و تو فقط باید تحمل کنی. ۶۰ سانتیمتر لوله وارد بدنت میشود و تو تکتک سانتیمترهای آن را حس میکنی.»
تحقیقات گاردین که بر اساس دهها صفحه از سوابق دادگاه و مصاحبه با کارشناسان پزشکی و حقوقی انجام شده، نشان میدهد که چولی بهطور بیسروصدا و متناوب به مدت نزدیک به هشت ماه – از اواخر ماه مه ۲۰۲۵ تا زمان اخراجش در ژانویه – توسط ICE تحت تغذیه اجباری قرار داشته است.
او تنها نبود؛ او حتی با یک اعتصابکننده دیگر آشنا شد، یک مرد افغان که گاردین نیز از وضعیت او مطلع شد، چرا که هر دوی آنها در همان بازداشتگاه ICE به زور تغذیه میشدند.
تغذیه اجباری روندی طاقتفرسا و آسیبزا است که بهطور گسترده از سوی سازمانهای حقوق بشری بهعنوان شکنجه محکوم شده است. برای چولی و دیگران، امتناع از غذا خوردن آخرین راه چاره برای اعتراض به شرایط سخت و عدم پیشرفت پروندههای مهاجرتیشان است، اما گاهی اوقات تنها باعث ایجاد شرایطی سختتر میشود.
چولی در گفتگوی تلفنی با گاردین و در حالی که با لحنی کاملاً واقعبینانه درباره تجربه اخیر خود صحبت میکرد، گفت: «من ضرورت ایستادگی برای حق را درک میکردم.» در لحظات مختلف، چولی با یادآوری اقدامات مقامات، با ناباوری و لحنی طعنهآمیز میخندید. او گفت: «من محترمانه رفتار کردم. فقط به آنها گفتم که برای رفتار انسانی اعتراض میکنم، نه هیچ چیز دیگر. اما آنها مصمم بودند که مرا بشکنند.»
طبق سوابق دادگاه و اظهارات خود چولی، او دچار تورم سینوسها، آسیب مری، مشکلات معده و شکنجههای روانی شده است.
چولی با لحنی جدی گفت: «این اتفاق مرا کاملاً درهم شکست، از نظر روانی مرا نابود کرد.» او در توصیف اینکه چگونه لوله تغذیه داخل بدنش را خراش میداد، گفت: «پس از جلساتی که گاهی دو بار در روز انجام میشد، مرا به یک سلول انفرادی میبردند و من فقط در خون خودم خفه میشدم و خون داخل گلویم را مینوشیدم.» بسیاری از سوابق دادگاه او همچنان مهروموم شده باقی مانده و او وکیلی نداشته است – و کادر پزشکی آنجا نیز به گزارش گاردین پاسخی ندادند – بنابراین برخی از جزئیات روایت چولی هنوز تایید نشده است.
دولت ترامپ بهطور رسمی تغذیه اجباری افراد در زندانهای مهاجرتی را تایید نکرده است. اما تحقیقات گاردین نشان داد که از ژانویه ۲۰۲۵، دولت با استفاده از احکام دادگاه، برنامههایی برای اجرای رویههای پزشکی غیرارادی، از جمله تغذیه اجباری، روی حداقل ۱۰ اعتصابکننده در بازداشتگاههای ICE داشته است.
با این حال، از آن زمان مشخص شده است که این تعداد حتی بیشتر است. منابعی در وزارت امنیت داخلی (DHS)، سازمان مادر ICE، بعداً به گاردین گفتند که بین ژانویه ۲۰۲۵ تا ۴ اوت ۲۰۲۶، اداره مهاجرت «حکم دادگاه برای درمان غیرارادی ۱۸ اعتصابکننده غذا» را دریافت کرده است.
وزارت امنیت داخلی به سوالات مربوط به پرونده خاص چولی پاسخی نداد، اما یک سخنگو در بیانیهای اعلام کرد: «ICE به حق فرد برای امتناع از درمان پزشکی در موارد مناسب احترام میگذارد. با این حال، زمانی که وضعیت پزشکی یک فرد خطر جدی مرگ یا آسیب دائمی را به همراه داشته باشد، یا زمانی که سایر منافع قانونی یا عملیاتیِ الزامآور مطرح باشد، ICE ممکن است برای مداخلات پزشکی مناسب و مطابق با قوانین مربوطه، مجوز قضایی درخواست کند.»
این سخنگو افزود: «هرگونه درمان پزشکی غیرارادی تنها بر اساس اختیارات قانونی و تحت نظارت متخصصان پزشکی واجد شرایط انجام میشود.»
دفتر دادستانی ایالات متحده در منطقه جنوبی تگزاس به درخواست دقیق برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداد.
دکتر شانل دیاز، استادیار پزشکی در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا در نیویورک، گفت: «این احتمالاً مصداق شکنجه است.» دیاز موارد دیگری از تغذیه اجباری توسط ICE را از نظر پزشکی ارزیابی کرده و از آزادی اعتصابکنندگان حمایت کرده است. او به درخواست گاردین، سوابق محدود دادگاه موجود برای پرونده چولی را بررسی کرد. او گفت: «من میگویم حتی درک میزان خطری که او در درازمدت در معرض آن قرار گرفته، دشوار است.»
چولی، یک مسلمان عمیقاً مذهبی، در ونکوور زندگی میکرد و در آنجا بهعنوان یک فیلمساز و فعال برای استقلال ملت کوردستان مبارزه میکرد. او در سال ۲۰۰۷ از جایی که آن را قلمرو اشغالی در ایران میداند، به کانادا آمده بود. زندگی او پیچیده بود و هست. او گفت که قبلاً به دنبال اتهام قاچاق مواد مخدر در سال ۲۰۱۲، ۹ ماه را در زندان کانادا سپری کرده است و سوابق دادگاه نشان میدهد که این پرونده مربوط به دریافت کمی بیش از یک کیلوگرم تریاک از طریق پست از ترکیه بوده است.
سپس فعالیتهای او برای استقلال کوردستان به تهدیدهای مرگ منجر شد و در سال ۲۰۲۲ او از مرز بلین در واشنگتن وارد ایالات متحده شد و درخواست پناهندگی کرد. او به سرعت توسط مقامات آزاد شد و راهی لسآنجلس گردید تا در حالی که پرونده پناهندگیاش در جریان بود، جاهطلبیهای خود را در سینما دنبال کند. او در بررسیهای دورهای و اجباری ICE شرکت میکرد و واجد شرایط دریافت مجوز کار شد. سوابق دادگاه حاکی از آن است که یک قاضی درخواست پناهندگی او را در سال ۲۰۲۴ رد کرد، اما او را از اخراج به ایران معاف نمود.
سپس دونالد ترامپ پس از کارزار انتخاباتی با وعده اخراج دستهجمعی مهاجران، به کاخ سفید بازگشت و چولی در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۵ در حین مراجعه به ICE دستگیر شد. او ابتدا به «دزرت ویو انکس» در کالیفرنیا فرستاده شد، بازداشتگاهی که بارها به دلیل شرایط غیراستاندارد مورد انتقاد قرار گرفته است. چولی میگوید در زمان بازداشت، تحت فشار مقامات ICE قرار گرفت تا حکم اخراج و بازگشت به ایران را امضا کند. او نپذیرفت و بر اساس سوابق دادگاه، پس از درخواست شرایط بهتر و رسیدگی عادلانهتر به پرونده مهاجرتیاش، در ۲۴ مارس اعتصاب غذای خود را آغاز کرد.
چولی بعداً در بیانیهای به یک قاضی فدرال نوشت: «من قصد خودکشی ندارم. من از اعتصاب غذا بهعنوان تنها گزینه موجود برای اعتراض به سوءاستفاده و بدرفتاری استفاده میکنم.»
طبق بیانیه دادگاهی ICE، چولی سپس برای «سطح بالاتری از مراقبتهای پزشکی» به تاسیسات خصوصی پورت ایزابل در تگزاس منتقل شد. در آنجا، چولی از پایان دادن به اعتصاب خود امتناع ورزید و در یک سلول انفرادی پزشکی قرار گرفت که ICE آن را تفکیک اداری مینامد، به این معنی که او تحت نظارت مکرر کادر پزشکی بود. این بخش شامل یک سلول همیشه روشن در کنار سایر سلولهای آن واحد با بازداشتیهای دارای تمایل به خودکشی یا سایر افراد آسیبپذیر از نظر پزشکی است.
تقریباً ۱۰ روز بعد، ICE اولین حکم دادگاه خود را برای تغذیه اجباری چولی درخواست کرد. او اعتصاب خود را شکست، با این باور که دخالت دادگاه فدرال میتواند به پیشرفت پرونده مهاجرتیاش کمک کند. او با بیان اینکه با خود فکر میکرده «خداوند دری را به رویم باز کرده است»، نامهای به قاضی فدرال نوشت و درخواست کمک کرد.
اما سه هفته بعد، چولی متوجه شد که پرونده بسته شده و هیچکس به نامه او پاسخی نداده است. او که بسیار خشمگین بود، دوباره از خوردن غذا امتناع کرد. در ۲۳ مه ۲۰۲۵، ICE و دفتر دادستانی ایالات متحده برای منطقه جنوبی تگزاس، درخواست دومی را برای دریافت حکم دادگاه جهت انجام رویههای پزشکی غیرارادی، از جمله تغذیه اجباری، ثبت کردند.
تجویز سریع مواد مغذی پس از آنکه چولی خود را گرسنه نگه داشته بود، باعث مشکلات معده نیز شد. چولی گفت در یکی از جلسات اولیه در ژوئن گذشته، بلافاصله دچار اسهال شد. او گفت سپس او را به سلولی بدون توالت بردند که در آنجا مدفوعش روی خودش ریخت.
چولی در بیانیهای به قاضی نوشت: «مدام به بدن و لباسهای کثیفم نگاه میکردم و گریه میکردم. برای اینکه مانند یک شیء با من رفتار شد و رفتاری غیرانسانی با من داشتند گریه کردم؛ آن هم فقط به این دلیل که به دنبال رفتاری انسانی بودم.»
هفتهها گذشت و اولورا، قاضی پرونده، همچنان به تمدید حکم تغذیه اجباری ادامه داد. چولی در حالی که سینوسهایش متورم بود، بیانیه خود را در یکی از جلسات دادرسی در اواسط ژوئن به دادگاه ارائه کرد و به اولورا گفت که توانایی پرداخت هزینه وکیل را ندارد و درخواست یک وکیل تسخیری کرد.
اولورا درخواست چولی را رد کرد و در حکم دادگاه نوشت که تضمینی برای داشتن وکیل در دعاوی مدنی وجود ندارد و حتی اگر چولی وکیل هم داشت، فایدهای نداشت؛ چرا که او همچنان به صدور احکام تغذیه اجباری ادامه میداد.
این رویه روزی دو بار، به یک روال وحشتناک تبدیل شد.
هفتهها به ماهها تبدیل شد. در مقطعی، چولی به یاد میآورد که رفتار خشن یک نگهبان باعث آسیب به دندههایش شد و نفس کشیدن را برای هفتهها دردناک کرد. در موردی دیگر، نگهبانانی که او را مهار میکردند «آنقدر محکم به شانهام فشار آوردند که فکر کردم قفسه سینهام دارد دو نیم میشود.»
چولی در یک مصاحبه گفت: «نفسم بند آمد» و شنید که دکتر میگوید: «”او را به بیمارستان ببرید، او مرده است.” [سپس] من کاملاً از هوش رفتم.»
بار دیگر به یاد میآورد که با وجود هشدارهای او، یکی از کارکنان پزشکی لوله را اشتباه وارد کرد و لوله وارد ریهاش شد که باعث خفگی او گردید و سپس با سرفه، انتهای لوله به داخل دهانش برگشت.
چولی به خاطر میآورد در حالی که داشت از هوش میرفت، «حواسش را از دست داد» و مبهم به یاد میآورد که «با دهانم به سمت دست [نگهبان] رفتم». وزارت امنیت داخلی، ICE و شرکت آکیما به این ادعای خاص پاسخی ندادند.
چولی گفت که در مقطعی با کارکنان بازداشتگاه به توافق رسید: او موافقت کرد که روزهای جمعه، در صورتی که به او اجازه دهند با سایر بازداشتیها نماز بخواند، مایعات مغذی را بنوشد. چولی با نامیدن آن جمعهها بهعنوان «روزهای صلح» خود، گفت: «آن فرصتی برای معاشرت من بود.»
اواخر اکتبر فرا رسید. تولد چولی بود و در کمال ناباوری، او به یاد میآورد که کینچلو، یکی از پزشکان بازداشتگاه، و سایر پرستاران به زبان اسپانیایی برای او آهنگ «تولدت مبارک» را خواندند. گاردین نتوانسته این جزئیات را تایید کند. چولی به خاطر نمیآورد که آیا آن روز مایعات مغذی را نوشید یا به زور تغذیه شد.
دیاز با اشاره به لولهگذاری معده از طریق بینی (NG tube) گفت: «در مورد چولی، که به مدت هشت ماه به زور تغذیه میشد، شما بهراحتی با بیش از ۱۰۰ مورد جاگذاری لوله و احتمالاً بیش از ۲۰۰ مورد روبرو هستید… این دیگر مراقبت پزشکی نیست، این شکنجه است.»
ICE در نهایت چولی را در ۶ ژانویه امسال به کانادا اخراج کرد، جایی که او دوباره به خواهر و برادرانش که آنها نیز در کانادا زندگی میکنند، پیوست.
او به گاردین گفت که چگونه روز بعد، با اضطراب اولین وعده غذایی جامد خود را پس از ماهها که یک سالاد کوچک و ساده بود، خورد. حالش خوب بود، اما فکش تا چند روز درد میکرد.
چولی گفت: «شاید عجیب به نظر برسد، اما مجبور بودم [دوباره] غذا خوردن را یاد بگیرم.» او امروز همچنان از نظر جسمی و روانی با مشکلاتی دستوپنجه نرم میکند، اما امیدوار است که صحبت کردن در این باره بتواند به دیگران در بازداشتگاههای ICE کمک کند.
چولی با لحنی عصبانی اما متین و مصمم گفت: «بهای [اعتصاب غذا] زندگی من بود. بهای آن کلیههای من، کیسه صفرای من بود. رودههایم. وجودم. میدانید، مثانه من آسیب دیده است. هر بار که میچرخم و تکان میخورم، احساس درد میکنم. اما این بهایی است که برای ایستادگی بر سر حق میپردازید.»
آیا او ترامپ را مقصر میداند؟
او با اشاره به اینکه مشکل او با رفتار گستردهتر ایالات متحده در قبال مهاجران و پناهندگان است، گفت: «ترامپ فقط یک نفر است. ترامپ اینجا نیست که مرا شکنجه کند.»
اداره مهاجرت و دفتر دادستانی ایالات متحده در ماه ژانویه درخواست مختومه شدن پرونده دادگاهی تغذیه اجباری چولی را دادند و گفتند که او دیگر در بازداشت آنها نیست. پاکتی به نام چولی حاوی اخطاریه مختومه شدن پرونده، به بازداشتگاه پورت ایزابل فرستاده شد. پاکت به دادگاه برگشت خورد.
روی پاکت نوشته شده بود: «بازگشت به فرستنده»، «اینجا نیست».
طبق درخواست ICE، یک مددکار اجتماعی در بازداشتگاه، چولی را ارزیابی کرده و دریافته بود که او «با اراده آزاد خود عمل میکند».
دکتر پروین پارمار پس از بررسی برخی از سوابق چولی که توسط گاردین به اشتراک گذاشته شده بود، در مورد او گفت که انجمن پزشکی جهانی و سایر سازمانهای پزشکی «اعلام کردهاند تا زمانی که فرد از سلامت عقل برخوردار است – که او بود – تصمیم به اعتصاب غذا حق اوست». پارمار پزشک و کارشناس سازمان «پزشکان برای حقوق بشر» (مستقر در نیویورک) است. او نیز مانند دیاز، شهادتهای پزشکی تخصصی در سایر موارد تغذیه اجباری ICE ارائه داده و سوابق محدود دادگاه مربوط به پرونده چولی را نیز بررسی کرده است.
پارمار افزود: «استقلال بیمار یکی از اصول بنیادین پزشکی است.»
اما به استدلال ICE در پروندههای دادگاه، با ادامه اعتصاب غذای چولی، این اقدام نه تنها سلامت او را به خطر میانداخت، بلکه از نظر دولت، «تهدیدی جدی برای امنیت و نظم» بازداشتگاه نیز محسوب میشد. در اسناد این پرونده آمده است: «منافع عمومی ایجاب میکند که اجازه ندهیم [چولی] برای دستکاری سیستم مهاجرت تلاش کند و امنیت و ایمنی زندان و زندانیان باید حفظ شود.»
چنین پروندههایی نه تنها با سکوت یا انکارهای فدرال در مورد اعتصابات غذای متناوب در بازداشتگاههای مختلف ICE در تضاد است، بلکه به نظر میرسد نشاندهنده تمایل مقامات برای محدود کردن گسترش چنین اعتراضاتی باشد.
در پرونده چولی، پزشکان شاغل در ICE، دکتر بنجامین سالیناس و دکتر شانا کینچلو، در ماه می گذشته بیانیههایی را به دادگاه ارائه کردند و خواستار انجام و ادامه این رویهها شدند. یک روز بعد، قاضی فدرال، رولاندو اولورا، بدون شنیدن دفاعیات شخص چولی، دستور تغذیه اجباری او را صادر کرد.
در تماسهای گرفته شده، سالیناس به گاردین گفت: «ممنون از تماستان، اما من تمایلی به صحبت ندارم.» کینچلو به درخواستهای گاردین برای اظهارنظر پاسخی نداد. دستیار اولورا نیز از فراهم کردن امکان گفتگو با قاضی خودداری کرد.
دیاز با اشاره به این واقعیت که بسیاری از تخلفات ادعایی مهاجرتی، مانند ماندن در ایالات متحده بدون وضعیت قانونی، شامل قوانین مدنی میشود نه کیفری، گفت: «بازداشت مهاجرتی مدنی است، و الزامی به آن نیست.» او گفت که استدلالهای دادگاهی ICE «مانند یک دوگانه کاذب به نظر میرسد» و افزود که مهاجران بازداشتی «میتوانند آزاد شوند، این همیشه یک گزینه است. و این باید حالت پیشفرض باشد، نه تغذیه اجباری.»
در بیشتر موارد بررسی شده توسط گاردین، قضات فدرال اغلب درخواستهای ICE را بدون شنیدن صحبتهای اعتصابکنندگان یا وکلای آنها (کسانی که وکیل دارند) تایید میکنند.
سوابق نشان میدهد که چولی در طول دوران بازداشت و کل روند تغذیه اجباری وکیلی نداشته و دولت نیز وکیلی برای او تعیین نکرده است.
ربکا شارپلس، مدیر موسس کلینیک مهاجرت دانشگاه میامی، گفت: «به نظر من، اگر فردی وکیل نداشته باشد، این رویهها نباید بدون داشتن نماینده قانونی ادامه یابد.» شارپلس با پرونده چولی آشنایی ندارد، اما در سال ۲۰۲۱ وکالت یکی از اعتصابکنندگان ICE را که دستور تغذیه اجباری گرفته بود، بر عهده داشت. «وقتی افراد میفهمند کسانی هستند که برای آنها میجنگند – هم در زمینه پرونده حقوقیشان و هم حق انتخاب در مورد بدنشان – این تفاوت بزرگی ایجاد میکند.»
اولین باری که چولی تحت تغذیه اجباری قرار گرفت، داوطلبانه با نگهبانان به درمانگاه بازداشتگاه رفته بود. اما پس از تجربه این روند دردناک و آسیبزا برای اولین بار، شروع به مقاومت کرد.
او گفت: «ابتدا مقاومت نکردم. اما وقتی دیدم دارند مرا شکنجه میکنند، شروع به اعتراض کردم: “من با شما نمیآیم”.»
او گفت سپس نگهبانان، که کارمندان شرکت زندانهای خصوصی آکیما گلوبال سرویسز (Akima Global Services) بودند، «شروع به درگیری فیزیکی کردند». بسیاری از بازداشتگاههای ICE توسط پیمانکاران خصوصی آمریکایی اداره میشوند. آکیما و شرکت مادر آن به درخواستهای دقیق برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
طبق اظهارات چولی و سوابق دادگاه، در روزهای اولیه تغذیه اجباری، بینی و گلوی او به دلیل ورود و خروج مکرر لوله متورم شده بود. او به یاد میآورد در یک مورد، در حالی که او را مهار کرده بودند، یکی از پرستاران ICE «لوله را آنقدر محکم فشار داد» که «بینیام را از داخل پاره کرد». چولی در بیانیهای به دادگاه با شرح این حادثه نوشت که بینیاش تا چند روز خونریزی داشته است.
پارمار از سازمان پزشکان برای حقوق بشر گفت که تغذیه اجباری مکرر میتواند چنین علائمی ایجاد کند و «از ابتدا تا انتها کاملاً غیرانسانی» است.
