آبتین پارسا، تحلیلگر و فعال سیاسی، می گوید: “همانگونه که مارتین لوتر انحصار کتاب مقدس را از دستان کلیسای کاتولیک خارج کرد و به جامعه هدیه داد، پژاک نیز انحصار طلبی سیاسی را شکست و به همه کوردستان خصوصا خارج از مکریان هدیه داد.”
قندیل پرس: بیش از بیست سال است که حزب حیات آزاد کوردستان (پژاک) تأسیس شده است. به نظر جنابعالی در آن دوره، چه نیازی به تأسیس حزبی جدید مانند پژاک وجود داشت؟
آبتین پارسا: با درود بر شهدای کوردستان و خانواده این شهدا؛ همچنین سلام و عرض ادب خدمت تیم و مخاطبین رسانه قندیل پرس.
تاسیس پژاک در ۴ اپریل سال ۲۰۰۴ به دو دلیل عمده صورت پذیرفت؛ نخست پاسخ به نیازهایی بود که جوامع گوناگون در روژهلات کوردستان از لورستان تا کرماشان و هورامان تا ماکو خواستار آن بودند، این یک واقعیت تاریخی است که احزاب قدیمیتر روژهلاتی در بیشتر موارد نتوانستند نیازهای ملت کورد در خارج از مُکریان را ببینند اما پژاک بجای ادامه این سیاست کلاسیک، دربهای جریان اصلی سیاست در شرق کوردستان را بر روی خارج از مُکریان باز کرد و این عمل پژاک پس از تاسیس، همانند عمل مارتین لوتر بود که انحصار کتاب مقدس را از دستان کلیسای کاتولیک بیرون آورد و به جامعه هدیه داد. حضور افرادی همچون ریبوار آبدانان بعنوان یک لک در سطح رهبری کجک، اهوان چیاکو بعنوان یک هورامی در سطح مجلس پژاک، زیلان وژین بعنوان یک زن-کرمانج در سطح رهبری پژاک و صدها مثال دیگر، پاسخی به نیازها برای تاسیس پژاک بود، درواقع پژاک همچون مارتین لوتر، پایههای یک رنسانس را بنا نهاد که ۲۰ سال بعد، همچون عصر روشنگری، انقلاب ژن، ژیان، ئازادی را رقم زد.
دلیل دوم، مقابله با رژیم ایران و دور ساختن ترکیه-ایران از ایجاد یک اتحاد منطقهای-نظامی علیه کوردستان بود.
قندیل پرس: به نظر شما که اکنون بیش از بیست سال مبارزه و تلاش پژاک را مشاهده میکنید، دستاوردهای این حزب برای شرق کوردستان چیست؟ چه تغییراتی ایجاد کرده است که دیگر احزاب نتوانستهاند آن را انجام دهند؟
آبتین پارسا: قطعا دستاوردهای پژاک تنها فدا کردن صدها نیروی خود در جنگ با رژیم ایران نبوده است بلکه یکی از مهمترین دستاوردهای پژاک، زنده کردن دوباره جایگاه شهید در شرق کوردستان بود؛ درحالی که دو نیروی اصلی روژهلات در آن زمان یعنی کومهله و دموکرات، یکدیگر را در جنگی تاسف برانگیز نابود کردند و هر دو طرف آن را شهادت خود خواندند، دیگر جایگاه شهید در روژهلات کوردستان بی معنی شد زیرا هیچ قائده و استاندارد مشترکی در روژهلات، نمیتوانست شهادت را معنی کند؛ پژاک با مبارزات خود، معنا و قائده شهادت در سطح روژهلات را دوباره بصورت یکپارچه زنده کرد، هیچ حزبی بجز پژاک توانایی این عمل را نداشت! اگر امروز شاهد حضور اعضای حزب دموکرات کوردستان ایران در مراسم شهادت پیشمرگه کومهله، شهید ریبوار دارسیران هستیم، این دستاورد صدها گریلای شهید پژاک است زیرا آنان جایگاه شهید در روژهلات را دوباره زنده کردند و معنایی بلند مرتبه بخشیدند، درواقع پژاک جایگاه شهید را از مواضع و تبلیغات حزبی خارج کرده و به مردم هدیه داد!
و همین اندازه برای آنکه دستاوردهای پژاک در روژهلات را شناخت کافیست، دستاوردهایی که دیگر احزاب هرگز امکان انجام آنها را نداشتند!
قندیل پرس: جناب عبدالله اوجالان در پیام خود به پایان دادن به مبارزه مسلحانه پکک و دیگر سازمانها اشاره میکند، و برخی ناظران نیز معتقدند دوران مبارزه مسلحانه به پایان رسیده و دوران مبارزه مدنی آغاز شده است. برای نمونه از جنبش «زن، زندگی، آزادی» یاد میکنند که رژیم جمهوری اسلامی ایران را تا مرز فروپاشی پیش برد. ارزیابی شما در این باره چیست؟
آبتین پارسا: نگاه ما بعنوان حرکت آزادی کوردستان نسبت به مبارزات مسلحانه بر اساس تحمیل حکومتها یا تغییرات ژئوپولوتیک نیست بلکه در نگاه ما، توانایی دفاع از خود بعنوان یک ضرورت ذاتی دیده میشود. این ذات طبیعی همه موجودات زنده است که تواناییهای دفاع از خود را داشته باشند و آن را به نسلهای بعدی منتقل کنند، ما نیز با توجه به ذات طبیعی، نیاز به دفاع از خود را بر اساس تحمیل یا عدم تحمیل حکومتها انتخاب نمیکنیم بلکه همیشه آن را در اشکال مختلفی حفظ خواهیم کرد. همانگونه که پیشتر نیز گفته شده است، پکک بعنوان یک حزب ممکن است خلع سلاح شود اما فلسفه پکک در نام دیگری همان سلاحها را در دست خواهد گرفت و باید به ملت کورد اطمینان داده شود که این امری تغییر ناپذیر است.
دوران کلاسیک مبارزات مسلحانه در انقلاب پُست مدرنیستی تمام شد اما پس از آن نیز دیده شد که صرفا مبارزات مدنی کافی نخواهند بود، آنهم هنگامی که با انقلاب پست مدرنیستی، دولت-ملتهای جنگی در اروپا به دولت-ملتهای حقوقی تبدیل شدند اما در خاورمیانه این تغییر روی نداد بنابراین این نتیجه برخی تحلیلگران ممکن است در مورد اروپا درست باشد اما قطعا در خاورمیانه اشتباه خواهد بود.
درست است که با انقلاب ژن، ژیان، ئازادی رژیم ایران تا مرز سرنگونی پیش رفت اما سرنگون هم خواهد شد زیرا مهمترین عامل بقای خود را در مقابل عنصر ژن، ژیان، ئازادی از دست داد و آن شکست ایدئولوژیک بود؛ واضح است که پس از شهادت ژینا امینی، چهره شهرها و فضای اجتماعی ایران با تغییرات انقلابگونهای مواجه بوده و این تغییرات تا استخوان رژیم نیز نفوذ کردهاند؛ وقتی در تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران، حضور زنان در اجتماع بشکل بی سابقهای افزایش یافته و ریاست جمهوری ایران در تلوزیون به اجبار از حقوق مردمان غیرفارس حرف میزند، دیگر شیعهگرایی در ایران مُرد و رژیم ایران خلع سلاح ایدئولوژیک شده است! و باید گفت: فلسفه ژن، ژیان، ئازادی که با مبارزات مدنی خود چنین کرد، حاصل مبارزات مسلحانه زنان کوبانی میباشد.
قندیل پرس: چند روز پیش، جناب خالد عزیزی در مصاحبهای با کانال NRT اظهار داشت که پژاک شاخهای از پکک در شرق کوردستان است. این در حالی است که پیشتر مطرح میشد که حدکا و پژاک به یکدیگر نزدیک شدهاند. به نظر شما چه تغییری رخ داده که بار دیگر حدکا تلاش دارد از پژاک فاصله بگیرد؟
آبتین پارسا: بله تغییراتی بوجود آمده است، ماجرا از آنجا شروع میشود که با آغاز انقلاب ژن، ژیان، ئازادی، جامعهای که عاشق دموکراسی بود، خود را بشکل بیسابقهای اِبراز کرد و عدهای که دیکتاتوری و اِنکار دیگری در مغز استخوانشان نهادینه شده است، تنها برای فریب مردم ظاهرا برای مدتی دموکرات (دموکراسیخواه) شدند اما اکنون که مردم دیگر در خیابانها نیستند، به واقعیت خود بازگشتهاند؛ اگر غیر از این است، پس عزیزانی که به نمایندگی رسمی از حدکا در پارلمان اروپا، مورخ ۶ ژوئن ۲۰۲۳، در کنار پژاک بعنوان دو جریان روژهلاتی و مستقل نشستند، باید جلوی این چنین سخنانی از سوی کاک خالد عزیزی را بگیرند!
ذات انسانهای دموکرات (دموکراسیخواه) از پذیرش گوناگونی میآید، مگر میشود فردی خود را سخنگوی انسانهای دموکراسیخواه بنامد اما اساسیترین بخش دموکرات بودن را رعایت نکند؟
این سخنان از سوی کاک خالد عزیزی بسیار خطرناک و بدون فکر هستند زیرا هزاران خانواده شهید و حداقل دهها هزار نفر در روژهلات کوردستان هوادار پژاک میباشند، بنابراین اگر کاک خالد عزیزی، پژاک را یک حزب روژهلاتی نمیداند و اجازه فعالیت این حزب در روژهلات را نمیدهد، آیا قرار است این خانواده شهیدان و هواداران پژاک را از روژهلات بیرون کند؟ یا دستگیر و کشته خواهند شد؟ این نوع تفکر شبیه به نگاه نازیها نسبت به یهودیان است و حقیقتا حضور چنین تفکراتی در قرن ۲۱ تعجب انگیز میباشد!
حزب دموکرات کوردستان ایران، بارها مسئولیت شروع جنگ خواهر/برادر کُشی با کومهله را رد کرده است، اگر چنین است، پس اکنون باید در رفتار خود نسبت به پژاک ثابت کند که راست میگوید!
قندیل پرس