قندیل پرس
پ.ک.ک درباره روند جاری بیانیهای صادر کرد و اعلام داشت: «باید جایگاه رهبر آپو مشخص شود و گامهای حقوقی با سرعت برداشته شوند.»
مصطفی کاراسو، عضو شورای اجرایی کجک، و سوزدار آوستا، عضو شورای ریاستکجک، در نشست مطبوعاتی شرکت کردند.
متن کوردی بیانیه را سوزدار آوستا و نسخه ترکی آن را مصطفی کاراسو قرائت کردند.
بیانیه پ.ک.ک که در نشست مطبوعاتی اعلام شد، به شرح زیر است:
«برای خلق و افکار عمومی ما
«ما این نشست را در سالگرد دوازدهمین کنگره پکک که در تاریخ ۵ تا ۷ می برگزار شد، برپا کردهایم. یک سال از تصمیم ما مبنی بر پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان پکک و پایان دادن به مبارزه مسلحانه علیه ترکیه میگذرد. در این نشست میخواهیم وضعیت جنبش آزادیخواهمان و دولت ترکیه را طی یک سال گذشته در راستای فراخوان ‘صلح و جامعه دموکراتیک’ رهبر آپو ارزیابی کنیم. همچنین تلاش خواهیم کرد به موضوعاتی که افکار عمومی در مورد آنها کنجکاو هستند، پاسخ دهیم.
‘جنبش ما بدون تردید از فراخوان رهبریمان پیروی کرده است’
رهبر آپو در فراخوان ۲۷ فوریه ۲۰۲۵، شرایط و دلایل ظهور پکک را تبیین نمود و در نتیجه تحولات رخ داده طی ۵۰ سال، فراخوان پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان پکک و پایان مبارزه مسلحانه علیه ترکیه را صادر کرد. جنبش ما بلافاصله پس از این فراخوان در تاریخ ۱ مارس، آتشبس یکجانبه اعلام کرد.
پس از این فراخوان، بسیاری از محافل و اشخاص مدعی شدند که پکک از این فراخوان پیروی نخواهد کرد. پکک که به عنوان یک ‘جنبش رهبری’ زاده شده و در امتداد خطمشی این رهبری مبارزه کرده و تکامل یافته است، در مدت کوتاهی کنگره خود را تشکیل داد. این حزب بدون تردید از فراخوان رهبری پیروی کرد؛ تصمیم به پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان پکک و پایان مبارزه مسلحانه علیه ترکیه گرفت. همچنین مقرر گردید که عملی شدن این تصمیمات بر عهده رهبر آپو باشد. تأکید شد که روند صلح و جامعه دموکراتیک توسط رهبر آپو به عنوان مذاکرهکننده ارشد پیش برده خواهد شد.
‘رهبر آپو به فراخوان باغچلی پاسخ مثبت داده است’
رهبر آپو از سال ۱۹۹۳ تاکنون بارها با اعلام آتشبس یکجانبه، خواهان گشودن راه حل دموکراتیک برای مسئله کورد بوده است. وی رویکردهای معقول و پیشنهادهای حلی ارائه داده که در دیگر نمونههای تضاد و حل در جهان دیده نشده است. اما در آن زمان چون دولت ترکیه سیاستی برای راه حل نداشت، این تلاشها بینتیجه ماند. رهبر آپو به فراخوان دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملیگرا (مهپ) و شریک حکومت در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، با این اندیشه که ممکن است ارادهای برای حل در درون دولت وجود داشته باشد، پاسخ مثبت داد.
‘برای گشودن راه حل، گامهای عظیمی برداشته شده است’
جنبش آزادیخواه ما تصمیمات بسیار رادیکالی همچون پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان پکک و پایان مبارزه مسلحانه را به این دلیل اتخاذ کرد که به قدرتِ حلِ رهبر آپو ایمان داشت. اینها گامهای عظیمی هستند که راه را برای حل دموکراتیک هموار میکنند. برای اثبات اراده و قاطعیتمان در این مسیر، ‘بسه هوزات’ رئیس مشترک شورای اجرایی کجک در ۱۱ جولای ۲۰۲۵ همراه با ۳۰ رفیق گریلا، سلاحهای خود را سوزاندند. بدین ترتیب تأکید شد که با برداشته شدن گامهای قانونی و ایجاد شرایط سیاسی، هزاران گریلای دیگر نیز سلاحها را زمین خواهند گذاشت. کما اینکه دولت باغچلی نیز با گفتن اینکه ‘اگر قوانین لازم وضع میشد و بازگشت کسانی که سلاحهایشان را سوزاندند به ترکیه فراهم میگردید بهتر بود’، نحوه زمین گذاشتن سلاح و بازگشت به ترکیه را تبیین کرده است.
‘نیروهای مسلحمان را به خارج از مرزها عقب کشیدیم’
ما به عنوان جنبش آزادیخواه، برای نشان دادن اراده خود جهت پایان مبارزه مسلحانه و راه حل سیاسی دموکراتیک، نیروهای مسلحمان را از داخل مرزهای ترکیه به خارج عقب کشیدیم. برخی مواضع گریلا در مناطق حفاظتی مدیا را که خطر درگیری در آنها وجود داشت، تخلیه کردیم. همچنین مدیران سرویس اطلاعاتی ترکیه (میت) را که در سال ۲۰۱۷ اسیر شده بودند، تحویل دادیم.
تمام این اقدامات را برای برداشته شدن گامهای سیاسی و قانونی جهت تحقق حل سیاسی دموکراتیک انجام دادیم. در این روند، به جز برخی دیدارها با رهبریمان در امرالی و فراهم کردن امکان تحویل پیکر برخی شهدا در مناطق حفاظتی مدیا، هیچ گام دیگری برداشته نشد.
‘در حالی که ما گامهای مثبت برمیداشتیم، برخی سخنگویان حکومت ذهنیت منفی ایجاد کردند’
در حالی که ما در آمادهسازی افکار عمومی کورد و ارسال پیامهای مثبت به خلقهای ترکیه حساسیت به خرج میدادیم، برخی سخنگویان حکومت و رسانههای نزدیک به دولت، نه تنها به آمادهسازی افکار عمومی نپرداختند، بلکه برعکس، رویکردی اتخاذ کردند که ادراکات منفی در جامعه ایجاد کرد. برخورد منفی با اپوزیسیون نیز مانع از افزایش حمایتهای اجتماعی شد.
‘حتی گزارش کمیسیون مجلس هنوز عملیاتی نشده است’
تشکیل کمیسیون در مجلس را مثبت دیدیم. اما طولانی شدن روند تهیه گزارش و ناتوانی در آمادهسازی افکار عمومی خوب نبود. با وجود اینکه رهبری ما طرف اصلی و مخاطب اساسی حل است، کمیسیون تنها یک بار با او دیدار کرد. کمیسیون مجلس در نهایت گزارشی تهیه کرد که علیرغم نواقص مهم، در صورت عملیاتی شدن تأثیرات مثبتی میداشت. اما نگاه و پیشنهادهای موجود در گزارش هنوز عملیاتی نشده است. این موضوع این برداشت را ایجاد میکند که حکومت به روند صلح و جامعه دموکراتیک رویکردی صادقانه و صحیح ندارد.
‘رهبر آپو باید به عنوان مخاطب رسمی پذیرفته شود’
این رهبر آپو بود که با فراخوان صلح و جامعه دموکراتیک در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ این روند را آغاز کرد و شتاب بخشید. رهبر آپو خواهان یک جمهوری دموکراتیک است که در آن دوران صد ساله تنش و درگیری میان ترکیه و خلق کورد پایان یابد و مسئله کورد با ‘انتگراسیون دموکراتیک’ حل شود. هدف و تلاش او در این راستا است. اما برای اینکه او بتواند نقش خود را در تحقق چنین هدفی ایفا کند، باید به عنوان مخاطب رسمی پذیرفته شود. بدین ترتیب مشخص میشود که دولت دارای ارادهای برای حل مسئله کورد است. ورود به یک روند واقعی حل، با تعیین جایگاه قانونی مخاطب قانونی رهبر آپو ممکن میگردد.
‘برای اینکه رهبر آپو بتواند نقش خود را ایفا کند، جایگاه او باید به رسمیت شناخته شود’
رهبر آپو بارها تأکید کرده است که برای معنادار بودن و نتیجهبخش بودن دیدارها و سخنان بیان شده، باید جایگاه وی مشخص گردد. اگر موقعیت قانونی و سیاسی او مشخص باشد و بتواند با اقشار مختلف دیدار کند، آن زمان رهبر آپو نقش خود را به شکلی نتیجهبخش ایفا خواهد کرد. در غیر این صورت، با دیدارهای گاهبهگاه با یک هیئت، رهبر آپو نمیتواند نقش واقعی خود را ایفا کند و نباید چنین انتظاری داشت.
‘سخنان سخنگویان آکپ مبنی بر پیشرفت روند، بیانگر وضعیت موجود نیست’
اینکه رهبر آپو به عنوان مخاطب درجه اولِ بنیادیترین مسئله ترکیه (مسئله کورد) در موقعیت فعلی باقی بماند، نشان میدهد که به این مسئله صد ساله و حل آن، به درستی نگریسته نمیشود. در حالی که این واقعیت عیان است، اظهارات رئیس مجلس و مقامات حزب عدالت و توسعه (آکپ) مبنی بر اینکه ‘روند پیش میرود و بنبستی وجود ندارد’، بیانگر وضعیت موجود نیست. تنها زمانی که جایگاه قانونی رهبر آپو مشخص شود و او به شرایط کارِ آزاد دست یابد، میتوان از پیشرفت روند سخن گفت. در آن صورت خلق کورد و افکار عمومی دموکراتیک نیز به پیشرفت روند باور کرده و حمایت از آن به سرعت افزایش مییابد.
‘باید بستر قانونی و حقوقی فراهم شود’
برای پیشرفت روند صلح و جامعه دموکراتیک، باید تصمیمی سیاسی مبنی بر تعیین جایگاه رهبر آپو اتخاذ شود و گامهای قانونی برای فعالیت آزادانه سیاست دموکراتیک برداشته شود. از ابتدای روند برای همه محافل مشخص بوده است که زمین گذاشتن کامل سلاح و ورود به سیاست دموکراتیک با گامهای قانونی که برداشته میشود محقق خواهد شد. به همین دلیل است که بحث میشود چه گامهای قانونی باید برداشته شود و چه سیستم حقوقی باید شکل گیرد. از این منظر، بیان این مطلب که ‘برداشتن گامهای قانونی منوط به تثبیت و تأیید زمین گذاشتن سلاح است’، بازتابدهنده حقیقت نیست و تنها ذهن افکار عمومی را مشوش میکند. آیا قوانینی که آزادی بیان و تشکل را برای فعالیت آزادانه سیاست دموکراتیک فراهم میکند وضع شده و گفته شده که با این وجود ما سلاح را زمین نمیگذاریم و باز نمیگردیم؟! برعکس، رهبر آپو خواستار آمادهسازی بستر قانونی و حقوقی برای تسریع در بازگشتها شده است. در واقع مقامات اعلام کرده بودند که گامهای قانونی بعد از عید فطر برداشته خواهد شد، اما گامهای قانونی لازم برای پیشرفت روند هنوز برداشته نشده است.
‘مذاکرهکننده ارشد و پیشبرنده روند، رهبر آپو است’
ما به عنوان جنبش آزادیخواه کورد، در کنگرهای که به فعالیتها تحت عنوان پکک پایان داده شد و مبارزه مسلحانه علیه ترکیه پایان یافت، تصمیم گرفتیم که روند صلح و جامعه دموکراتیک توسط رهبر آپو پیش برده شود. مذاکرهکننده ارشد و پیشبرنده این روند رهبر آپو است. با در نظر گرفتن این واقعیت، باید موقعیت سیاسی رهبر آپو به عنوان مخاطب اصلی مشخص شده و به شرایط کارِ آزاد دست یابد. این روند تنها به این شکل به درستی پیش میرود و به نتیجه میرسد. ما وظیفه خود را در سطحی انجام دادیم که هیچ محفلی در جهان انتظار آن را نداشت. اکنون برای به نتیجه رسیدن روند صلح و جامعه دموکراتیک، تعیین جایگاه رهبر آپو و برداشتن گامهای قانونی و حقوقی ضروری است. انتظار خلق ما، نیروهای دموکراتیک و ما نیز در این جهت است.»
