قندیل پرس
پیمان ویان رئیس مشترک حزب حیات آزاد کوردستان (پژاک)، در مصاحبه با روزنامه ینی اوزگور پولتیکا در ترکیه، روند جنگ بین ایالات متحده آمریکا، اسرائیل و ایران را ارزیابی کرد و موضع خود و اتحاد نیروهای کورد را توضیح داد.
مصاحبه با پیمان ویان، رئیس مشترک پژاک، به شرح زیر است:
در روژهلات کوردستان، ۶ حزب کورد در طول این فرآیند دشوار و طاقتفرسا گرد هم آمدند و «اتحاد نیروهای سیاسی روژهلات» ملی را تشکیل دادند. خلق کورد از این اتحاد حمایت زیادی کردند. چه دلایلی همه احزاب کوردی را گرد هم آورد و آنها را متحد کرد؟ همچنین، مردم روژهلات کوردستان چگونه از تصمیم اتحاد استقبال کردند؟
جنگ کنونی پیشبینی شده بود. ما میدانیم که در طراحی جدید خاورمیانه، هژمونی اکنون در حال جایگزینی است. شکل دولت-ملتها در حال تغییر است و مانند گذشته باقی نخواهد ماند. به جای هژمونی ایران و ترکیه، هژمونی اسرائیل اکنون در منطقه در دستور کار قرار دارد. این موضوع تقریباً سه سال است که در چارچوب توافقنامههای ابراهیمی مورد بحث قرار گرفته است. اما جنگ کنونی حتی امروز هم آغاز نشده است. هر قدرتی که مانعی برای اجرای پروژههای قدرتهای جهانی فراملی و قدرتهای ارتجاعی منطقهای باشد، یا حذف میشود یا به نوعی خنثی میشود. برای قدرتهای جهانی فراملی نظام مدرنیته سرمایهداری، نه آزادی و نه دموکراسی کوچکترین معنایی ندارد. بنابراین، هر چه نیروهای دموکراتیک و آزادیخواه در چنین مواقعی آمادهتر باشند، میتوانند به دستاوردهای بزرگی دست یابند. ما کم و بیش این جنگ و وضعیتی را که امروز در حال وقوع است پیشبینی میکوردیم. ما در این نکته اتفاق نظر داریم که برای پیروزی مردم در این جنگ و نه فقط یک طرف جنگ بودن، باید وحدت بین ما تقویت شود. همچنین برای اینکه مردم قربانی جنگ و رنج نشوند، ما به عنوان احزاب کورد در روژهلات کوردستان باید نیروهای خود را متحد کنیم. به همین دلیل، مردم از اتحاد ما استقبال مثبتی کردند و امیدهای زیادی در آن ایجاد شد.
از این به بعد، اتحاد چگونه و چه نوع کارهایی را در روژهلات و ایران انجام خواهد داد؟
وظایف بزرگ زیادی پیش روی این اتحاد وجود دارد. مهمترین چیز این است که کلمات نباید روی کاغذ بمانند. برای عملی کردن آرزوها و امیدهای مردممان، ما به عنوان پژاک، باید هر کاری از دستمان برمیآید انجام دهیم. تلاشهای متحدکننده مهم است. همچنین باید یک موضع ملی وجود داشته باشد. اما فراتر از آن، ما به عنوان یک اتحاد، نمیتوانیم به روژهلات کوردستان محدود بمانیم. گام بعدی ما این خواهد بود که بتوانیم با مردم ایران در همه جا ارتباط برقرار کنیم. مردم ایران نیز بیانیههایی صادر کوردهاند و از این اتحاد ما حمایت کوردهاند. این بسیار ارزشمند است و به ما امید میدهد که میتوانیم با همه مردم ایران ارتباط برقرار کنیم و در حال حاضر هیچ کس نباید کنار گذاشته شود. ما اتحاد خود را گسترش خواهیم داد و سعی خواهیم کرد با همه مردم در روابط استراتژیک باشیم. مسئله دیگری که برای ما بسیار مهم است این است که در این روند جنگ، باید سعی کنیم یک مکانیسم مشترک برای محافظت از خلق خود ایجاد کنیم. تلاشهای ما این است که بتوانیم در صورت حمله به مردم خود، با نیروی مشترک از خلق خود محافظت کنیم. از سوی دیگر، وجود یک دیپلماسی مشترک که منافع مردم ایران را به عنوان مبنا قرار دهد، همچنان برای ما مهم است. وحدت در زبان و نگرش ضروری است و تلاشهای ما برای این امر افزایش خواهد یافت.
وقتی جنگ بین آمریکا، اسرائیل و ایران آغاز شد، دولت ایران پایگاهها و مراکز احزاب کورد در باشور کوردستان را نیز هدف قرار داد و تقریباً هر روز با هواپیماهای جنگی به آنها حمله میکند. این را چگونه ارزیابی میکنید؟ این احزاب مدتهاست که در جنوب کوردستان هستند، اما چرا دوباره هدف قرار میگیرند؟
جنگ در سراسر منطقه در حال گسترش است. رژیم ایران سالهاست که تمام تلاش خود را برای جلوگیری از وقوع جنگ در ایران انجام داده است. سالهاست که گروههای رادیکال را در عراق، سوریه، لبنان و یمن آموزش داده و پرورش داده است. از آنها در هر جنگی در منطقه استفاده کرده است. اکنون جنگ به خانه خودش رسیده است. اکنون سعی میکند دوباره از آن گروهها برای دور نگه داشتن این جنگ از خانهاش استفاده کند. اما اکنون اوضاع تغییر کرده است، آن گروهها ممکن است اکنون برای ایران بجنگند، اما قدرت آنها مانند گذشته نیست و خون زیادی از دست دادهاند. ایران اکنون مانند مار زخمی به همه جا حمله میکند. دلیل حمله به احزاب کوردی این است که آنها را تهدیدی برای خود میبیند. رژیمهای حاکم در ایران همیشه کوردها را تهدیدی بالقوه برای خود دیدهاند.
هر حرکت و جنبش کوردها به عنوان جرم تعریف شده و شدیدترین مجازاتها برای آنها در نظر گرفته شده است. البته نگرش دولت نسبت به سایر خلقهای ایران همیشه اینگونه بوده است. اما کوردها را با بیشترین نگاه جداییطلبانه دیده است و هنوز هم اینگونه است. رژیم از قدرت کوردها میترسد و میداند که کوردها بازیگران اصلی تغییر ایران هستند. کوردها پروژههایی برای دموکراتیزه کردن ایران دارند.
رژیم ایران اخیراً اتحاد کوردها و حکومت اقلیم کوردستان را نیز تهدید کرده است تا از اقدام احزاب در جنوب جلوگیری کند. شما این را چگونه ارزیابی میکنید؟
من در بالا اشاره کردم که آنها نمیخواهند کوردها نمیخواهند متحد باشند. برای رژیمهای حاکم، بهترین مردم، مردم متفرق هستند. نه تنها کوردها، بلکه رژیم ایران سالهاست که تلاش میکند کوردها و آذریها، کوردها و فارسها، کوردها و بلوچها یا کوردها و عربها را علیه یکدیگر به جنگ وادارند. که در این مورد خیلی موفق نبوده است، اما هنوز تلاشها برای تفرقه و ایجاد تفرقه بین مردم ادامه دارد. احزاب روژهلات کوردستان وقتی میخواهند حرکت کنند از کسی اجازه نمیگیرند. دستاوردهای باشور کوردستان برای ما مهم است. اما میبینیم که رژیم ایران در این روند جنگ، به خاک باشور حمله کرده و میکند. به ویژه به عنوان پژاک، نیروی ما در مرزهای روژهلات کوردستان بیشترین است. به همین دلیل، تهدید حکومت منطقهای کوردستان راه حلی به همراه نخواهد داشت و فقط جنگ را عمیقتر میکند. ما حتی دیدهایم که برخی از مقامات رژیم آمده و تهدید میکنند. حکومت باشور کوردستان قبلاً موضع خود را روشن کرده است.
پس از اعلام اتحاد کوردها، کوردها بار دیگر در دستور کار جهانی قرار گرفتند. حتی ادعاهایی مبنی بر تماس آمریکا با کوردها برای تبدیل آنها به یک قدرت میدانی مطرح شد. ترامپ ابتدا گفت: «اگر کوردها بخواهند با ایران بجنگند، ما از آنها حمایت خواهیم کرد» و سپس سخنان خود را تغییر داد و گفت: «ما نمیخواهیم جنگ پیچیده شود و نمیخواهیم کوردها درگیر جنگ شوند.» شما این ادعاها و اظهارات ترامپ را چگونه میبینید؟
آمریکا پروژه خودش را دارد، ما نیز به عنوان جنبش آزادی خلقهای ایران، پروژه خودمان را داریم. پروژه ما یک ایران دموکراتیک و یک کوردستان آزاد است. به ویژه به عنوان پژاک، پروژه ما شامل همه خلقهای ایران خواهد بود. ما دوباره میگوییم که ما طرف این جنگ نیستیم. خط سوم ما این است. خط سوم به قدرت خلقی متکی است که خودشان در مورد جنگ و صلح تصمیم میگیرند. مردم بدون انتظار برای هیچ قدرت یا مرجعی، خود را سازماندهی میکنند و حرف آخر را میزنند. این رژیم اکنون به دلیل مقاومت خلقهای ایران، به ویژه به رهبری زنان، به نقطه فروپاشی رسیده است. ما شاهد بودهایم که مردم ایران در تاریخ اخیر بهای سنگینی پرداختهاند، هزاران نفر کشته شدهاند و بسیاری دستگیر شدهاند و در انتظار اعدام هستند. این تنها بخشی از سیاستهای سرکوب و ستم رژیم است. مردم، به ویژه زنان، این رژیم را نمیخواهند و این نیروهای اجتماعی پویا هستند که این رژیم را تغییر خواهند داد. ما به این قدرت پویا تکیه میکنیم و در حال گام برداشتن به سوی انقلاب زندگی و آزادی زنان هستیم.
طرفی دیگر یعنی دولت ترکیه، پژاک، را «تهدیدی برای منطقه» توصیف کرد و هاکان فیدان گفت که آنها از نزدیک اتحاد کوردها در روژهلات را دنبال میکنند. در مورد پیامهای دولت ترکیه چه میخواهید بگویید؟
اگر دولت ترکیه میخواهد از آسیب جلوگیری کند، باید به درستی به کوردها نزدیک شود. اتحاد با کوردها ترکیه را نجات خواهد داد. دشمنی با کوردها و تهدید کوردها نیز ترکیه را به سمت یک روند دشوار سوق خواهد داد. روندی که رهبر آپو در ترکیه و باکور کوردستان آغاز کرده است، باید به درستی تفسیر شود. اگر میخواهد با کوردهای اهل باکور صلح کند، باید با کوردهای اهل روژهلات نیز صلح کند. ما دیدهایم که تفرقه انداختن بین کوردها یا تهدید و خطر دیدن کوردها چه بلایی سر ایران آورده است. به همین دلیل، ترکیه نباید اشتباهات سوریه را تکرار کند و از رژیمهای دیکتاتوری منطقه حمایت کند. همه میخواهند با کوردها اتحاد کنند و این درستترین کار است. خب، چرا ترکیه کوردهای روژهلات را تهدیدی برای خود میبیند؟ ما تاکنون هیچ اقدامی یا کاری علیه ترکیه انجام ندادهایم و نخواهیم داد. اما دولت ترکیه همچنین باید از تحریک نیروهای مختلف علیه ما دست بردارد و از این پس طرز فکر خود را نسبت به کوردها تغییر دهد. کوردها بهترین همسایگان ترکیه خواهند بود، نه گروههای سلفی رادیکال.
پس از آغاز جنگ آمریکا-اسرائیل-ایران، آمریکا و اسرائیل تمام مراکز رژیم در روژهلات را بمباران میکنند که این امر جان کوردها را نیز به خطر میاندازد. همزمان، طبق برخی گزارشها، رژیم در حال تخلیه نهادهای غیرنظامی و استقرار نیروهای خود در آنجا است. وضعیت فعلی در روژهلات چگونه است؟ آیا اثرات این حملات بر روژهلات در سطح بالایی است؟ در مورد اقدامات رژیم چه میگویند؟
بله، درست است! رژیم میخواهد نیروهای خود را در تمام نهادهای مدنی پخش کند. به این ترتیب، سعی در حفظ و محافظت از قدرت نظامی خود در شهرها دارد. رژیم مرتکب جنایات جنگی میشود. از نهادهای مدنی و مردم به عنوان سپر برای خود استفاده میکند که این امر وضعیت را پیچیدهتر کرده و به مردم آسیب زیادی وارد میکند. موضع مردم مهم است که اجازه ندهند این رژیم شهرها را نظامی کند و نیروهای خود را در همه جا مستقر کند. در حال حاضر، وضعیت مشابهی در تمام شهرهای ایران و روژهلات کوردستان وجود دارد. شهرها نظامی میشوند. در شرایط سخت جنگی، آنها به مردم فشار میآورند. آنها نیروهای بسیج و پاسدار خود را در هر خیابانی مستقر میکنند. آنها هر حرکت و جنبش مردم را زیر نظر دارند و زندگی را برای مردم تلخ میکنند. این رژیم در آخرین لحظات خود است و به همین دلیل میخواهد ناامیدی خود از شکست را به هر طریقی که میتواند بر سر مردم خالی کند. وضعیت جنگی وجود دارد و خلق ما باید خود را بر اساس آن سازماندهی کنند. به ویژه، کمیتههای دفاع و بهداشت بسیار مهم هستند. با هم بروید و از یکدیگر حمایت کنید. نگذارید نیروهای امنیتی شهرهای شما را اشغال کنند. آنها را از محلهها و خیابانهای خود بیرون کنید. باید اقدامات لازم برای این کار انجام شود.
پیام شما به خلق کورد و دوستانشان چیست؟
روژهلات کوردستان در بحبوحه سختترین و دشوارترین روندها همراه فریادهای سایر بخشهای کوردستان بوده است. به همین دلیل، سایر بخشهای کوردستان نیز لازم است در چنین زمان حساسی در کنار روژهلات بایستند. این نیز انتظار مردم ماست. اتحاد تمام کوردستان، چه از نظر مادی و چه از نظر معنوی، مهم است و باید تقویت شود. هرگونه تغییر در یک بخش، ناگزیر بر سایر بخشها تأثیر میگذارد. روژهلات کوردستان در جریان انقلاب زندگی و آزادی زنان قرار دارد. این انقلاب محصول کار و مبارزه تمام بخشهای کوردستان است. بنابراین، صیانت از انقلاب «ژن ژيان آزادی»، صیانت از کار خودمان است. همه ما یک روح در میلیونها بدن هستیم. سرنوشت ما یکی است.
