قندیل پرس
✍️ د. کامران متین
تا این لحظه، به هیچ وجه روشن نیست که دولت ترکیه در چارچوب دور جدید به اصطلاح «فرایند صلح» چه کاری انجام میدهد و چه امتیازی میدهد. تا کنون تمام امتیازها از سوی پکک داده شده، در حالی که دولت ترکیه هیچگونه بیانیه علنی در مورد اقدامات قانونی، حقوقی، فرهنگی یا سیاسی که قصد دارد در چارچوب این فرایند انجام دهد، منتشر نکرده است. بنابراین، صرفنظر از برنامه یا نیت پ.ک.ک. در اجرای فراخوان اوجالان برای انحلال خود و کنار نهادن اسلحه، در وضعیت کنونی، دولت ترکیه در موقعیتی قرار دارد که میتواند ادعا کند پ.ک.ک. را شکست داده و آن را وادار به انحلال سازمانی خود کرده است.
تنها سناریویی که میتواند این روایت را تضعیف یا پیچیده کند، احتمال یک توافق پشتپرده است. به این معنا که ممکن است ترکیه واقعاً قصد دادن امتیازاتی برای احقاق حقوق کُردها در ترکیه را داشته باشد، اما به دلیل ملاحضات داخلی و انتخاباتی آ.ک.پ. میخواهد این امتیازات و اقدامات عملی ناظر بر آنها را پس از انحلال پ.ک.ک. انجام دهد تا بتواند ادعا کند این اقدامات از موضع قدرت و پس از حذف پ.ک.ک انجام میگیرند و از این امر برای جلب آرای طیفهای مختلف ناسیونالیسم تُرک در انتخابات آتی بهره ببرد. بر این اساس ممکن است پ.ک.ک. و دولت ترکیه بر سر ترتیب زمانی خاصی برای برداشتن گامهای معین سیاسی توافق کرده باشند که به دولت ترکیه، اردوغان و آ.ک.پ. امکان ادعای گشایش سیاسی پس از پیروزی بر پ.ک.ک. را بدهد.
برخی جملات متن بیانیه پ.ک.ک درباره تصمیمات اتخاذ شده در کنگره ۱۲ تا حدی به این احتمال درستی چنین سناریویی دامن میزند.
مثلا، بیانیه میگوید «تصمیم کنگره ما مبنی بر انحلال پکک و پایان دادن به روش مبارزه مسلحانه، زمینه قوی برای صلح پایدار و راهحل دموکراتیک فراهم میکند. اجرای این تصمیمات مستلزم رهبری و هدایت روند توسط رهبر آپو، به رسمیت شناختن حق سیاست دموکراتیک و تضمین حقوقی جامع و مستحکم است. در این مرحله، ایفای نقش مجلس ملی کبیر ترکیه با مسئولیت تاریخی اهمیت دارد.»
حداقل بر اساس این بخش از بیانیه میتوان گفت که در این مرحله تصمیم پ.ک.ک برای انحلال خود تصمیمی اصولیست که اجرای عملی آن منوط به برداشتن گامهای سیاسی و حقوقی معینی از سوی دولت ترکیه است.
یا اینکه در یک کلیپ ویدئویی که سوگند جمعی نمایندگان حاضر در کنگره پ.ک.ک را نشان میدهد، آنها سوگند یاد میکنند که از «سوسیالیسم دموکراتیک محافظت کنند» و «در هر شرایطی، مبارزه بزرگ خود برای آزادی مردم کُرد» را ادامه دهند. این کلیپ در کامنت اول در زیر آمده است.
با این همه به نظر میرسد روند انحلال پ.ک.ک و پایان مبارزه مسلحانه آن برگشت ناپذیر است و مولفههای انسانی و سازمانی پ.ک.ک اگر هم قرار باشد به فعالیت ادامه دهند تحت نام و در چارچوب تشکل(های) دیگری خواهد بود. اما سوال حیاتی اینست آیا این تصمیم واقعا برای تضمین بقای روژآوا اتخاذ شده است، امریکه من از آغاز این روند آن را یکی از مهمترین توضیحات منطقی برای تصمیم اوجالان/پ.ک.ک. تصور کردهام، یا نه. هفتهها و ماههای آتی موضوع را روشنتر خواهد کرد.
