قەندیل پرێس
قەندیل پرێس- راپۆرتی شیکاری
لە مێژووی سیاسیی تورکیادا، پرسی کورد هەمیشە وەک چەق و مێژوویەکی زیندوو ماوەتەوە کە توانای گۆڕینی هاوکێشە ناوخۆیی و هەرێمییەکانی هەیە. لێدوانەکانی ئەم دواییەی مەراڵ دانش بەشتاش وەک ئەندامێکی کاریگەری کۆمیسیۆنی ئاشتی لە پەرلەمان، تەنها گوزارشت نین لە ناڕەزایەتییەکی سیاسی، بەڵکو گوزارشتن لە گەیشتنە بنبەستی پڕۆسەیەک کە دەسەڵاتی ئاکپارتی بە ئەنقەست لەناو تەمومژدا هێشتوویەتییەوە. ناساندنی ئاکپارتی وەک ڕێگری سەرەکی لەبەردەم ئاشتی، گۆڕانکارییەکی جەوهەرییە لە گوتاری سیاسیی دەم پارتیدا، چونکە ئەمجارە پەنجە دەخرێتە سەر وردەکارییە یاساییەکان و ئەو ڕاپۆرتە فەرمییانەی کە حکومەت لەناو ڕەفەکانی پەرلەماندا پەکیخستوون.
گرنگیی ئەم قۆناغە لەوەدایە کە باس لە “یاسای ئاشتی” دەکرێت وەک زەمینەیەکی ناچارکەر بۆ دەوڵەت، نەک تەنها وەک ڕێککەوتنێکی زارەکی. کاتێک باس لە گەڕانەوەی گە,ر,یلاکان بۆ ناو کایەی سیاسی دەکرێت، ئەمە داوایەکی ڕادیکاڵانەیە بۆ گۆڕینی شێوازی حکومڕانی لە تورکیا؛ گۆڕان لە عەقڵییەتێکی سەربازییەوە بۆ عەقڵییەتێکی دیموکراسی کە تێیدا نەیارە چەکدارەکانی دوێنێ، ببنە بکەرە سیاسییەکانی ئەمڕۆ. بەڵام ئاکپارتی بە ڕێگری کردن لە جێبەجێکردنی ڕاپۆرتی کۆمیسیۆنی ئاشتی، سەلماندوویەتی کە هێشتا ئامادە نییە بۆ پاشەکشەکردن لەو گوتارە ئەمنییەی کە ساڵانێکی زۆرە دەسەڵاتی خۆی لەسەر بونیاد ناوە.
لە لایەکی دیکەوە، ئاماژەدان بە هەڵوێستی مەهەپە وەک لایەنێک کە بانگەوازی بۆ هەنگاوی کردەیی کردووە، ئاکپارتی دەخاتە ناو گۆشەیەکی تەسکی سیاسییەوە. ئەمە نیشان دەدات کە کێشەکە تەنها لە نەتەوەپەرستەکاندا نییە، بەڵکو لەو ئیرادە سیاسییەدایە کە لای دەسەڵاتی جێبەجێکردن بوونی نییە. ئاکپارتی بەم هەڵوێستەی، بەرپرسیارێتییەکی مێژوویی قورس دەگرێتە ئەستۆ، چونکە لە کاتێکدا لایەنی کوردی و بە تایبەت ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەکە لە ئیمرالی، ئامادەیی ستراتیژی و بێ گەڕانەوەیان بۆ چەکدانان نیشان داوە، حکومەت بەردەوامە لە سیاسەتی گۆشەگیری و فشار.
گۆشەگیریی سەر عەبدوڵا ئۆ,جا,لان نەک هەر پێشێلکارییەکی مافی مرۆڤە، بەڵکو بەربەستێکی سیاسییە کە ڕێگری لە هەر جۆرە دانوستانێکی دادپەروەرانە دەکات. ناتوانرێت باس لە ئاشتی بکرێت کاتێک لایەنی سەرەکیی پرۆسەکە لەناو قەفەزێکی بێدەنگیدا بێت، ئەمەش ئەو ڕاستییە دەسەلمێنێت کە ئاکپارتی نایەوێت ئاشتییەکی ڕاستەقینە بێتە ئاراوە، بەڵکو دەیەوێت لایەنی بەرامبەر بێدەنگ و بێکاریگەر بکات.
دەرەنجام، ئەم دۆخە نیشانی دەدات کە بەبێ هەبوونی گەرەنتی یاسایی و بێ کرانەوەی دەرگاکانی ئیمرالی، هەر باسێک لە ئاشتی تەنها وەک مانۆڕێکی کاتی بۆ کات کوشتن دەمێنێتەوە. لێدوانەکانی دەم پارتی ڕاگەیاندنی کۆتایی هاتنی ئەو سەردەمەیە کە تێیدا تەنها بە بەڵێنی زارەکی و هیوای بێ بنەما کات دەکوژرا. ئێستا کاتی ئەوە هاتووە کە شەقامی تورکیا و هێزە دیموکراسییەکان تێبگەن کە بەربەستی سەرەکی لەبەردەم ئارامی و سەقامگیری، ئەو دەسەڵاتەیە کە بەرژەوەندییەکانی خۆی لە بەردەوامیی قەیرانەکاندا دەبینێتەوە. ئیرادەی کورد بۆ ئاشتی ستراتیژییە، بەڵام ئەم ئیرادەیە پێویستی بە بەرامبەرێکی بوێر هەیە کە بتوانێت ڕاستییەکان وەک خۆی قبوڵ بکات و یاسا بخاتە خزمەت مرۆڤایەتی و پێکەوەژیان، نەک وەک ئامرازێک بۆ سەرکوتکردنی مافە ڕەواکان.
