قندیل پرس
هیوا خوشناو میگوید: «غرب خواهان بروز جنگ گسترده میان کوردها و ترکیه نیست، چرا که هر نوع جنگی، دستاوردی برای روسیه، ایران و سوریه محسوب میگردد. دو ماه پیش از آنکه باغچلی با اعضای حزب دم دست بدهد، عبدالله گُل، رئیسجمهور سابق و مؤسس آکپارتی، به بریتانیا سفر کرد و دو بار نیز با اردوغان دیدار کرد.
کانکتور ایجاب میکند که ترکیه با همه کوردها نجنگد؛ حتی پکک، اوجالان، حزب دم، صلاحالدین، نیروهای سوریه دموکراتیک، یپگ و قندیل را در یک جبهه نبیند، بلکه با برخی از آنها ارتباط برقرار کند و برخی را از محدوده تعریف خود خارج نماید. بنابراین، در نقشه راه، سخن از اوجالان و حزب دم است، اما از دیگر گروهها و طرفها حرفی به میان نمیآید.
بدون شک، هدف ترکها این است که از طریق اوجالان، قراردادی با نیروهای سوریه دموکراتیک منعقد کنند یا آنها را وادار به پذیرش برخی از شرایط خود کنند. چون آمریکا علناً به ترکیه میگوید: «اجازه نداری تنها از طرق خشک و خشن با آنها مقابله کنی!» لذا پیروزی هیئت تحریرالشام بسیار خطرناک است و سبب گسترش دست ترکیه خواهد شد.»
قندیل پرس: طی چند روز گذشته، ارتش سوریه وابسته به بشار اسد در حلب و دیگر مناطق، در برابر حمله نیروهای تحریرالشام شکست خورده و بدون مقاومت از شهرها و شهرستانها عقبنشینی کرده است. نظر شما دراینباره چیست؟
هیوا خوشناو: پیش از پاسخ دادن به سؤال شما، باید بگویم که پیشرفتها بسیار سریع هستند و نمیتوانیم همه آنها را بهطور دقیق ارزیابی کنیم.
در سال ۲۰۱۴ سقوط موصل چه عواقبی برای داعش داشت، سقوط حلب نیز به همان اندازه برای نیروهای تحریرالشام دراماتیک است و همان معنا را دارد. همزمان، همین معنا را برای ارتش سوریه نیز دارد.
سقوط ارتش سوریه به مجموعهای از عوامل بستگی دارد که مهمترینشان ارتشی است که از لحاظ اقتصادی و تجهیزات نظامی در وضعیتی وخیم قرار دارد. همچنین، تعداد زیادی از مردم حلب با تحریرالشام همکاری میکنند و در کنار این گروه هستند. این افراد به جزئیات منطقه واقفاند.
پس از جنگ جنوب لبنان، حزبالله تعداد زیادی از نیروهای خود را از خارج ادلب و حلب به داخل لبنان اعزام کرد. ایرانیها روزانه متحمل ضربات مهلکی میشوند.
از سال ۲۰۱۵ مشخص شد که ارتش سوریه تنها قادر به پاسداری از دمشق و لاذقیه است و دیگر تواناییهایش ضعیف شده است.
در مقابل، تحریرالشام در حال آمادهسازی زیادی است و خود را به سلاحهای پیشرفته، از جمله پهپاد و موشکهای میانبرد، مجهز کرده است.
قندیل پرس: نیروهای یپگ توانستند پیشرویهای زیادی داشته باشند و بخشی از منطقهای را که تحت کنترل نیروهای بشار اسد بود، تصرف کنند. لطفاً اگر اطلاعاتی در مورد نقشه یپگ برای پیشروی و اهداف آن از این اقدامات دارید، بیان کنید.
هیوا خوشناو: تمام اطلاعات من جای شک و تردید دارند. اطلاعاتی که در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند، چندان قابلاعتماد نیستند. گفته میشد که نیروهای یپگ فرودگاه را تصرف کردهاند، اما تکذیب شد.
تا کنون مشخص نیست که چه چیزی بهطور پنهانی در جریان است. اما یپگ قصد ندارد جای نیروهای سوریه را پر کند و با تحریرالشام وارد جنگ شود. یپگ تلاش دارد سنگرهای خود را در تلرفعت مستحکم کند که اگر چنین باشد، نجات دو محله شیخمقصود و الاشرفیه در حلب که کوردنشین هستند، آسان نخواهد بود.
قندیل پرس: به نظر شما سیاست آمریکا در این اوضاع در قبال کوردها، تحریرالشام و حکومت بشار اسد چیست؟
هیوا خوشناو: درست است که آمریکا در میان نیروهای غربی در سوریه قویترین آنها است، اما در ادلب، آمریکاییها روابط و تسلطی ندارند. بریتانیاییها برعکس آمریکاییها، ارتباط خوبی از طریق نهاد امآی۶ برقرار کردهاند.
اگر بخواهیم وضعیت ادلب را درک کنیم، باید دقیقاً تحرک انگلیسیها را از قبل مدنظر قرار دهیم. از زمانی که ریچارد مور، سفیر بریتانیا در ترکیه بود، روابط خوبی با جبههالنصره برقرار کرد. پس از توافق روسیه-ایران و ترکیه که جبههالنصره به ادلب منتقل شد، ارتباطشان بهتر شد.
جبههالنصره نام خود را به تحریرالشام تغییر داد و بعدها برنامه خود را تغییر داد و اعلام کرد که ما سازمانی جهادی و جهانی نیستیم، بلکه سوریهای هستیم. روسیه، ایران و حزبالله را در سوریه کافر معرفی کردند و کوردها را نیز جداییطلب و تروریست خواندند.
استدلال نهاییشان این است که هر وقت روسیه و ایران برای حمله به ادلب برنامهریزی داشتهاند، بریتانیا و آمریکا پروندهای مانند استفاده اسد از سلاح شیمیایی علیه مردم عادی را باز کرده و مانع از حمله تحریرالشام شدهاند.
جیمز جفری (سفیر سابق آمریکا در سوریه) که نزدیک به خط امآی۶ است، چندین بار اعلام کرده که تحریرالشام آنقدرها هم تروریست نیست، چون علیه روسیه و ایران میجنگد. اما تحریرالشام از نظر همه بازیگران موجود در سوریه، بهعلاوه ترکیه، یک گروه تروریستی است و نامش در فهرست سازمانهای تروریستی سازمان ملل قرار دارد.
با این وجود، رسانههای بریتانیا دهها مصاحبه با ابومحمد الجولانی انجام دادهاند. او را لباسپوشانده، آراسته و ریش کوتاه کردهاند تا وجههای متفاوت از او نشان دهند. گویا غرب، بهویژه بریتانیا، مغز متفکر القاعده جدید در خاورمیانه است.
پیشرویهای القاعده جدید در سوریه، از سنگینی کارت کوردها برای غرب کاسته است. هرچند ترکیه علناً از این حمله حمایت نمیکند، اما این حمله بدون ترکیه نیز غیرممکن بود. ترکیه پیامی به کابینه جدید آمریکا داده و گفته است: «آنچه کوردها و عربها قادر نبودند برایتان انجام دهند، من انجام خواهم داد. بدون توجه به روسیه، ایران و حزبالله، اسد را از وسط سوریه بیرون راندم.»
به نظر من، آمریکا خواستار جنگی دوباره میان کوردها و ترکیه نیست. اما آنها میتوانند این معادله جدید و کارتهای خود را بهعنوان تهدیدی علیه کوردها به کار بگیرند و بگویند: «اگر با ترکیه توافق نکنید، حمله [تحریرالشام و ارتش ترکیه] نزدیک است.»
ترکیه همزمان، حساب جدیدی با روسیه باز کرده است و در حالی که مشغول جنگ اوکراین است، تلاش دارد بهجای پیمان آستانه [که قدیمی شده]، روسیه و ایران را به انعقاد قراردادی جدید در سوریه مجبور کند.
قندیل پرس: به نظر شما، سیاست ایران و روسیه در این اوضاع در قبال کوردها، تحریرالشام و حکومت بشار اسد چیست؟
هیوا خوشناو: روسیه و ایران یک سیاست تاکتیکی و میدانی در سوریه دارند، اما استراتژی واحدی ندارند. روسیه از نفوذ ایران میترسد؛ زیرا این امکان وجود دارد که سوریه و لاذقیه به دروازهای برای صادرات انرژی ایران به بازارهای غرب و اروپا تبدیل شوند.
سیاست روسیه و ایران علیه تحریرالشام یکی است، اما تحریرالشام در آخرین بیانیه خود، خواستار تلطیف روابط با روسها شده و اعلام کرده: «این حملهای علیه روسیه نیست و روسیه باید از مردم سوریه حمایت کند، نه از رژیم.»
در ادامه سیاست بریتانیا در قبال تحریرالشام، میتوان گفت که بریتانیا مدتها است تلاش میکند علاوه بر دریای مدیترانه، در دریای سیاه و قفقاز نیز به یک نیروی نیمسلطهگر تبدیل شود؛ زیرا روسیه تهدیدی دائمی برای آنها است. ترکیه و اوکراین پلهای مناسبی برای عبور بریتانیا و سازمانهای جهادی سلفی هستند تا لوله تفنگهایشان روسیه و واگنر را هدف بگیرند.
قندیل پرس: ترکیه حامی و مشوق نیروهای تحریرالشام است. هدف ترکیه چیست؟
هیوا خوشناو: همانطور که گفتم، ترکیه میخواهد از مشغول بودن روسیه در اوکراین بهرهبرداری کند و آن را به انعقاد قراردادی جدید در منطقه مجبور کند. ترکیه در سال گذشته تلاش زیادی کرد تا با اسد توافق کند، اما دمشق دائماً این درخواست را رد کرده است.
اسد تمایلی به دیدار و توافق با اردوغان ندارد. به همین دلیل، ترکیه طرح «نقشه – ب» را علیه اسد به کار گرفت و مرزهای نفوذ خود را در سوریه تا حلب و حما گسترش داد. این امر زمانی محقق شد که حزبالله متحمل ضربات سنگینی شد.
در تصویر بزرگتر، به نظر میرسد که ریچارد مور (رئیس امآی۶) توانسته ترکیه را به پلی برای رساندن تحریرالشام بهعنوان یک عامل نفوذی در قلب سوریه، روسیه و ایران تبدیل کند.
قندیل پرس: با توجه به اوضاع کنونی، ارزیابی شما از آینده و سرنوشت سوریه و بهویژه سیستم خودمدیریتی شمال و شرق سوریه چیست؟
هیوا خوشناو: هنوز سیاست مشخص آمریکا روشن نیست. همانطور که اشاره کردم، در مناطق حلب و ادلب، نفوذ بریتانیا بیشتر از آمریکاست. اما در دیگر جبهههای منطقه فرات، آمریکا قدرت برتر است. باید منتظر سیاست آشکار کابینه جدید آمریکا باشیم که هنوز معلوم نیست چگونه خواهد بود.
در هر صورت، احتمال دارد این معادله جدید بهعنوان فشاری بر کوردها برای توافق با ترکیه به کار گرفته شود. این اتفاق زمانی رخ خواهد داد که ایران و روسیه قادر به کنترل تحریرالشام نباشند.
قندیل پرس: آیا ارتباطی میان ازسرگیری گفتگو با اوجالان از سوی دولت ترکیه و حمله تحریرالشام وجود دارد؟
هیوا خوشناو: تنها ارتباط این است که غرب خواهان جنگی گسترده میان کوردها و ترکیه نیست، چرا که هر نوع جنگی دستاوردی برای روسیه، ایران و سوریه خواهد بود.
دو ماه پیش از آنکه باغچلی با اعضای حزب دم دست بدهد، عبدالله گُل، رئیسجمهور سابق و مؤسس آکپارتی، به بریتانیا سفر کرد و دو بار نیز با اردوغان دیدار کرد.
کانکتور ایجاب میکند که ترکیه با همه کوردها نجنگد؛ حتی پکک، اوجالان، حزب دم، صلاحالدین، نیروهای سوریه دموکراتیک، یپگ و قندیل را در یک جبهه نبیند، بلکه با برخی از آنها ارتباط برقرار کند و برخی را از محدوده تعریف خود خارج نماید.
بنابراین، در نقشه راه، سخن از اوجالان و حزب دم است، اما از دیگر گروهها و طرفها حرفی به میان نمیآید. هدف ترکها این است که از طریق اوجالان، قراردادی با نیروهای سوریه دموکراتیک منعقد کنند یا آنها را وادار به پذیرش برخی از شرایط خود کنند.
چون آمریکا علناً به ترکیه میگوید: «اجازه نداری تنها از طرق خشک و خشن با آنها مقابله کنی!» بنابراین، پیروزی تحریرالشام بسیار خطرناک است و سبب گسترش نفوذ ترکیه خواهد شد.
